مدیریت رفتار در زلزله

مدیریت رفتار در زلزله

شهریار نگار

مدیریت رفتار در زلزله

در تعریف علم دو ویژگی مهم قابل “اندازه گیری” وقابل “پیش بینی” تأکید شده است. بطور مثال در علم شیمی گفته می شود چنانچه دو عنصر اکسیژن وهیدروژن ترکیب شوند آب بوجود خواهد آمد. یا برای سوزاندن یک ماده سوختنی به دو عامل حرارت واکسیژن نیاز است یا در علم ریاضیات دو بعلاوه دو حاصل آن چهار می شود. همین طور در علم سیاست با توجه به مختصات حکومتهای مطلقه فردی  روندی رو به افول دارند و حکومتهای با نظام مردمی از روند تکاملی وجهشی برخوردارند. پس بنابراین در این عبارات علمی دو شاخص” اندازه گیری و پیش بینی”  آشکار است. با این حال به نظر می رسد علم جنبه مطلق دارد اما برخی علوم دیگر مانند سفینه که بر اساس فرمول علمی باید به فضا پرتاب شود این پدیده بعضی اوقات مبتنی بر فرمول علمی اتفاق نمی افتدو سفینه افول  می کند یا زمان وقوع زلزله تاکنون از راه علمی قابل پیش بینی نیست. این پدیده ها نشان می دهد که علوم مطلق نیستند بلکه نسبی هستند.

به بیان دیگر باید گفت همانطور که برای پیشگیری از بیماری ، واکسن فلج اطفال به صورت رایگان تزریق می شود تا  هزینه سنگین بابت تأمین ساختمان وتجهیزات ونیروی انسانی از یک سو واز سوی دیگر هزینه های فراوان بابت تأمین دارو ویا فاجعه انسانی به جامعه تحمیل نشود. در مهندسی ساختمان و اسکان نیز این قاعده رعایت شده است تا ساختمان در مقابل وقوع بلاهای طبیعی وانسانی مقاوم و از خطرات جانی ومالی در امان باشد. از آنجا که دخالت نامتعارف و غیر عقلانی انسان، قاعده و استثنا را به هم زده است به همین دلیل رفتارها وپیوستهای  فرهنگی و اجتماعی برای تعادل بخشی در حیات انسان از اهمیت خاص برخوردارند.

با این وصف وقوع بلایای طبیعی مانند زلزله امری بدیهی ولی غیر قابل پیش بینی است لیکن رعایت اصول ومقررات فنی در ساختمان و ابنیه و راهها از طرف سازنده ها وناظرین مهندس یک قاعده است و ممکن است استثناهایی وجود داشته باشد که متأثر از نسبی بودن علم است ولی نباید دامنه و گستره قاعده محدود واستثنا زیاد شود اگر چنین اتفاقی صورت گیرد بیانگر عدم رعایت اصول فنی و دستکاری مقررات است که نشانه افول فرهنگی است. بنابر این چاره ای جز مشارکت و همکاری مردم در رعایت مقررات وصرفه جویی در مصرف منابع و  کم هزینه شدن زندگی در اداره امور جمعی نیست که از اصول بنیادین حیات اجتماعی است.

مدیریت رفتار در زلزله //

 

مرتضی صارمی