روانشناسی کودک / با كودكمان كه در انتظار خواهر يا برادر ديگر است چه كنيم؟

روانشناسی کودک / با كودكمان كه در انتظار خواهر يا برادر ديگر است چه كنيم؟

روانشناسی کودک / با كودكمان كه در انتظار خواهر يا برادر ديگر است چه كنيم؟

 

شهریار نگار /

حسادت (۱)

 

در زندگى كودك ورود عضو جديدى به خانواده بحران درجه يك محسوب مى شود .زيرا او خودرا در معرض تقسيم توجه ومحبت والدينش مى بيند ودر دنياى ذهنى او تقسيم يعنى سهم كمتر. گذر از اين برش طاقت فرساى زندگى كودك به مهارت والدين بستگى دارد.مهمترين رفتارى كه مى تواند كودك را به مدار توجه ومحبت خانواده برگرداند به اجمال از اين قرار است.

١- خبر ورود عضو جديد به خانواده را طى يك جشن كاملا خصوصى به فرزندتان بگوييد منظور اين است كه كودكتان اين خبر را از زبان اعضاى نزديك خانواده اعم از مادر بزرگ، عمه، خاله و…. نشنود واين شما باشيد كه اين خبر را به او مى دهيد.

٢-از توضيحات وتوقعات كليشه اى وساختگى بپرهيزيم. مثلا تو به قدرى برايمان عزيزى، تو انقدرباهوش وعاقل هستى كه تصميم گرفتيم بچه اى ديگر مثل تو داشته باشيم. با اين برخورد كودك پى مى برد كه اگر من به اندازه كافى برايشان كافى وخوب بودم در پى ديگرى نبودند.خطابه ى بدتر اين است كه كودك را در معرض مقايسه ورقابت قرار دهيم مثلا به او بگوييم كه تو انقدر عاقل، بزرگ وفرهيخته هستى كه بتوانى الگو وشاخص خوبى براى خواهر يا برادرت باشى، در نتيجه رفتارت را بايد بهتر از اين كنى. با اين شرايط كودك به دور از كنكاش درونى براى پيدا كردن احساسات مثبت بدون معطلى سراغ اين مى رود كه ايا از برادر يا خواهر خود جلوتر است يا عقب تر.

٣- با اگاهى از اين خبر كودك ممكن است واكنشها وهيجانات سازنده اى از خود نشان دهد. بهتر است به جاى تشويق وترغيب بيش از اندازه با كودكمان رو راست باشيم وعلاوه بر عنوان كردن محاسن اين رويداد اتفاقاً معايب واتفاقات ناخوشايند را براى كودكمان توضيح دهيم.

مثلاً به او بگوييم بعضى اوقات علاوه بر لحظات خوب ومفرحى كه با نوزادمان تجربه مى كنى ممكن است او باعث زحمت ودرد سرت نيز شود. او ناتوان است ومراقبت همه جانبه وشبانه روزى مى خواهد. گريه مى كند، خودش را كثيف مى كند، شبها مزاحم خوابت مى شود ومهمتر ازهمه وقت من وپدرت را به خود اختصاص مى دهد. تو ممكن است احساس طرد شدن وحسادت بكنى زيرا توجه وگذران وقت ما با او بيشتر است. هر زمان دچار اين احساسات گزنده شدى پيش من بيا وبا من وپدرت صحبت كن  ما تورا از اينكه بيشتر دوستت داريم مطمئن مى كنيم.

بعضى از والدين از داشتن اين مكالمات هراس مضاعفى دارند ، زيرا فكر مى كنند كه كودكشان را با مفاهيم واحساسات جديدى از قبيل طرد شدن وحسادت ورزيدن اشنا مى كنند اما مطالعات علمى روانشناسى وتجربه ،تاثير مثبت اين گفت وشنودها را نشان داده است.زيرا تلاش ما  در  اين زمينه، احساسات كودكمان را منعكس مى كند.

حس خشم وتنفر كودك نسبت به نوزاد تازه متولد شده كاملا اجتناب ناپذير است ، پس كودكمان بايد نسبت به ابراز احساساتش ازاد باشد وخود را در اين مقوله تنها نبيند .

فراهم بودن زندگى ارام توام با لحظات غافل گير كننده است . خودمان را براى اين لحظات اماده كنيم.

سميه روغنى- كارشناس ارشد روانشناسى

روانشناسی کودک