شهرستان شهریار در یک نگاه

شهرستان شهریار در یک نگاه

شهرستان شهریار –تاریخ و جغرافیا
تاریخچه شهریار

شهرستان شهریار در ۴۵ کيلومتری غرب تهران دارای قدمتی از دوران ساسانی و هزاره ششم قبل از ميلاد است که از خششره دار به شتردار و شهردار و سرانجام به شهریار تغيير نام یافت.

این شهرستان از دشتهای حاصل خيزی در ناحيه شرق، مرکز و شمال شرق برخوردار است و کوه های منفرد و گاه پيوسته ای، قسمتهای جنوب و غرب اراضی یکدست آن را تغيير داده اند.

جاذبه های ميراث فرهنگی و گردشگری موجود در شهرستان شهریار علاوه براهميت تاریخی دارای ارزشهای فرهنگی و معماری خاص است و به همين دليل هم ۱۰۲ اثر تاریخی و فرهنگی در این شهرستان شناسایی شده که این تعداد شامل ۳۸ تپه، هشت محوطه باستانی، ۱۶ قلعه، دو مسجد، سه حمام قدیمی، چهار پل، دو کاروانسرا، یک برج مقبره و حدود ۲۸ امامزاده است. شهریار به دليل دارا بودن شرایط ویژه و اجرای اقدامات زیربنایی، آمادگی مناسبی برای سرمایه گذاری دارد، زیرا وجود باغهای سرسبز، آب و هوای مساعد و اقليم مناسب با گونه های کمياب گياهی فضای خوبی را برای سرمایه گذاری فراهم کرده است. در صورتی که به این خطه خوش آب و هوا سفر کردید، می توانيد علاوه بر لذت از طبيعت و باغهای زیبای شهریار، به اماکن تاریخی و فرهنگی آتشکده تخت رستم، برج مقبره بابامحمود، قلعه دهشاد، پلهای بادامک و اماکن زیارتی مانند امامزاده اسماعيل (ع) و امامزاده بی بی سکينه (ع)(هم اکنون در شهرستان ملارد واقع است) هم سری بزنيد.

پيشينه تاریخی ( تاریخچه شهریار ) از لحاظ مطالعات باستان شناسی، شهریار را عمدتا با محوطه معروف قره تپه می شناسيم

آنچه مسلم است قدمت شهرستان شهریار بسيار بيش از تاریخی است که برای قره تپه در نظر گرفته اند. بر اساس شواهد باستان شناسی و تاریخی، منطقه شهریار از حداقل هزاره ششم پيش از ميلاد دارای تمدن بوده و شواهد نشان می دهند که این شهرستان در دوره ساسانی منطقه مهمی محسوب می شده است. در واقع شواهد باستان شناسی شهرستان شهریار نشان می دهند که در این منطقه طی هزاره های دوم و سوم، آثار و شواهدی در تپه های ارسطو، تپه باکلين مهرچنيف تپه گاوميش خانه در یوسف آباد قوام و نيز از هزاره های اول و دوره آغاز تاریخی آثاری در تپه هایی چون محوطه باستانی باباسلمان، تپه حصارک غفاری، تپه حصار شالپوش، سلبی تپه و آق داشی تپه در روستای گمرگان و … به چشم می خورد.

شهرستان شهریار برای گردشگرانی که اهميت خاصی برای تاریخ گذشته قائلند به دليل وجود تپه های بسيار زیاد با قدمت دوره های سلجوقی، صوفيه و قاجاریه دارای ارزش زیادی بوده و از سوی دیگر نشان دهنده آبادانی و اهميت این شهرستان در گذشته است. در مورد پيشينه شهریار و توصيف آن، اشاراتی در برخی کتب تاریخی و جغرافيایی آمده است از جمله حمدالله مستوفی در نزهت القلوب از شهریار به عنوان یکی از ولایات نزدیک ری نام می برد همچنين شرح وقایع به قلعه ای به همين نام که در شمال شهر واقع بوده، اشاره می کند.

بعدها این قلعه اهميت یافت زیرا شرف الدین علی یزدی حایی که جنگ های امير تيمور را شرح می دهد، نام ری شهر را به آن داده است. از سوی دیگر احمد راضی نيز در کتاب تذکره هفت اقليم شهریار را از مناطق نزدیک ری شمرده و ضمن اشاره به قلعه ای در آن، از رودخانه ای به نام گوهررود سخن گفته است. شهر شهریار در سير تاریخی اش با دو نام “کرشته” و “عليشاه عوض” خوانده می شده که گویا اولی از مراکز این ناحيه و دومی از جمله آبادیهای مهم آن بوده است اما به طور کلی بررسی تاریخ شهریار محدود به کليات، نقل قولها و روایتهای پراکنده است.

شهرستان شهریار در سال ۱۳۶۸ در پی مصوبه هیأت وزیران از شهرستان کرج منتزع و با مرکزیت شهر شهریارایجاد شده است.

شهرستان شهريار تا پايان سال ۱۳۸۸ با جمعيتي بالغ بر يك ميليون و سيصدهزار نفر شامل سه بخش ملارد،قدس و مركزي بود كه بر اساس مصوبه هيأت محترم وزيران بخش هاي ملارد و قدس به شهرستان هاي مستقل ارتقاء و از ابتداي سال ۱۳۸۹ شهرستان شهريار منفك گرديد .شایان ذکر است شهرستان رباط کریم نیز در سنوات قبل از این شهرستان منتزع گردیده است.در واقع شهرستانهای رباط کریم،بهارستان،قدس و ملارد همگی از شهرستان شهریار جدا شده اند و در واقع شهرستان شهریار به نوعی نقش مرکزیت بر تمامی این شهرستانها را دارا میباشد.

این شهرستان دارای ۲۳ اثر باستانی بوده که از مشهور ترین آنها می توان به تپه های جوقین و تخت رستم در روستای قجر اشاره کرد. این شهرستان مدفن برخی نوادگان ائمه اطهاربوده و ۲۳ بقعه متبرکه از جمله امامزاده اسماعیل را نیز درخود جای داده است.

تقدیم ۹۶۵ شهید لاله گون ، ۲۴۰۰ نفر جانباز و ۱۹۶ نفر آزاده به انقلاب ازجمله سرداران شهید حاج یداله کلهر نشان از فرهنگ غنی ایثار و فداکاری و تعصب ملی در شهرستان دارد.

موقعيت جغرافيايي شهرستان شهريار :

شهرستان شهریار از جمله شهرستان های ۱۶ گانه استان تهران با ۷ شهر و یک بخش و وسعتی معادل ۳۳۰ کیلومتر مربع است که از غرب و شمال به شهرستان های کرج و ملارد و از شرق به شهرستان های تهران ، قدس و اسلامشهر و از جنوب به شهرستانهای رباط کریم و بهارستان محدود می گردد و مطابق نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ دارای ۶۲۴۴۴۰ نفر جمعیت میباشد.

شهرهاي تابعه:

۷ شهر به نامهاي : ۱- شهريار ۲- باغستان ۳- فردوسيه ۴- صباشهر ۵- وحيديه ۶- شاهدشهر ۷- انديشه

 

جمعیت شهرستان و حومه:

 

در زیر به تفکیک جمعیت شهر ها و روستاهای شهرستان شهریار ارائه گردیده است.

 

جمعیت شهرستان شهريار             :         ۷۴۴,۲۰۶

 

جمعیت بخش مرکزی مركزی        :         ۷۴۴,۲۰۶

 

با توجه به اینکه شهرستان شهریار تنها یک بخش دارد جمعیت شهرستان و بخش مرکزی برابر میباشد.

 

جمعیت دهستان جوقين         ۲۱,۵۴۰

 

جمعیت روستای كردامير     ۲,۱۳۲

 

جمعیت روستای يبارك        ۲,۴۷۸

 

جمعیت روستای قجراباد      ۸۶۰

 

جمعیت روستای قجرتخت رستم         ۳۵۸

 

جمعیت روستای قشلاق مهرچين        ۸۷

 

جمعیت روستای قلعه نو       ۳۷

 

جمعیت روستای بكه           ۲,۳۷۷

 

جمعیت روستای ترپاق تپه   ۴۰۳

 

جمعیت روستای پادگان پهباد ۸۱

 

جمعیت خانه هاي سازماني گروه ۳۳  ۱,۴۱۵

 

جمعیت روستای حصارساتي ۱,۰۵۸

 

جمعیت روستای رنگرز      ۳۳۳

 

جمعیت روستای سقرچين     ۹۵۲

 

جمعیت روستای اصيل اباد   ۴,۱۱۳

 

جمعیت روستای فرارت       ۴,۸۵۶

 

جمعیت روستای رضي ابادبالا          ۵,۱۱۱

 

جمعیت روستای رضي ابادپائين        ۱,۷۰۴

 

جمعیت روستای بالابان       ۱۵۶

 

جمعیت روستای قره تپه      ۴۴

 

جمعیت روستای دهشادبالا    ۳,۶۵۱

 

جمعیت روستای دهشادپائين  ۱,۲۹۱

 

جمعیت روستای الورد         ۱,۴۷۵

 

جمعیت روستای اسكمان      ۲,۱۴۳

 

جمعیت روستای ديناراباد     ۴,۹۶۹

 

جمعیت روستای رزكان       ۵,۴۶۰

 

جمعیت روستای يوسف ابادصيرفي    ۵,۳۰۸

 

جمعیت روستای رازمره      ۲۴

 

جمعیت روستای رامين        ۵۰۸

 

جمعیت روستای وسطر       ۱۶۸

 

جمعیت روستای ابراهيم اباد  ۱,۳۵۴

 

جمعیت روستای كردزار      ۴,۵۹۴

 

جمعیت روستای نصرت اباد ۴۷

 

جمعیت باطري سازي نور   ۹۵۳

 

جمعیت روستای محمودابادخلج اباد     ۲,۴۳۳

 

جمعیت روستای مويز         ۵,۷۸۲

 

جمعیت روستای بادامك       ۳۵۲

 

جمعیت روستای باباسلمان    ۴,۸۵۹

 

جمعیت روستای قلعه بها      ۵۷۱

 

جمعیت سعيدآباد                 ۱۸,۹۰۳

 

كوئ سازماني ۲۲بهمن        ۲,۶۷۹

 

جمعیت روستای ورامينك     ۱۲

 

جمعیت شهر شهريار          ۳۰۹,۶۰۷

 

جمعیت شهر صباشهر         ۵۳,۹۷۱

 

جمعیت شهر وحيديه           ۳۳,۲۴۹

 

جمعیت شهر شاهدشهر        ۲۵,۵۴۴

 

جمعیت شهر فردوسيه         ۳۴,۲۲۱

 

جمعیت شهر باغستان          ۸۳,۹۳۴

 

جمعیت شهر انديشه            ۱۱۶,۰۶۲

 

بر این اساس پر جمعیت ترین شهر شهرستان شهریار شهر شهریار و  کم جمعیت ترین شهر شهرستان شهریار شهر شاهدشهر میباشد.

 

شهر اندیشه شامل فاز های ۲،۳،۴،۵ با جمعیت ۱۱۶ نفر دومین شهر پر جمعیت شهرستتان شهریار میباشد.

 

روستاهای رزکان و دینار آباد حائز بیشترین جمعیت روستائی و روستاهای رازمره ،ورامینک کم جمعیت ترین روستاهای شهرستان شهریار میباشند.

 

وجه تسميه شهريار ( شهرستان شهریار ):
: معاني

در خصوص واژه شهريار تاكنون تعاريف و تعابير گوناگوني شده ، از جمله اين تعابير : ياري دهنده ، شهردار ، خشتره دار در فارسي باستان ، شتر دار ، دارنده و مالك كشور يعني فرمانده و پادشاه و شهر بزرگ و كلانشهر مي باشد ، با اين وجود سابقه چنين تعابيري از شهريار از قرار معلوم متأثر از برخي نواحي مجاور است . از نظر تاريخي ، رونق ، شهرت ، وسعت و جايگاه اجتماعي و سياسي هيچ يك از آبادي هاي استان تهران به پاي شهر ري نمي رسد ، از اين رو ساير سكونت گاههاي منطقه تهران را بايد روستاها و شهركهاي كم سابقه تر و بعضاً از جمله نواحي ري به شمار آورد . نام هايي چون ورامين ، تهران و قطران بعد از ري ، برگ هايي از جغرافيايي تاريخي منطقه را به خود اختصاص مي دهند.

در اين ميان از شهريار با عناويني مثل ولايت ، روستايي تاريخي در حوزه ري ، يكي از بلوكهاي تهران ، از جمله مناطق حاصل خيز واقع در كنار مسير رودخانه هاي غرب تهران ياد شده است.

وضعيت آب و هوايي شهرستان شهریار:

– شهريار منطقه اي با آب و هواي نسبتاً خشك ، داراي زمستانهاي نسبتاً سرد و تابستانهاي گرم مي باشد ضمن اينكه بادهاي موسمي آن از گذشته هاي دور شهرت فراواني داشته و جهت وزش اين بادها از غرب به شرق با اندكي تمايل به سمت جنوب است ، مهمترين جريانات هوايي اين منطقه عبارتند از:

۱- جريان هوايي خفيف در شب

۲- جريان هوايي در پائيز و زمستان

۳- جريان هوايي غالب مديترانه اي در اوايل مهر ماه

۴- جريان هوايي گرم در تابستان

۵- جريان هوايي تابستان توأم با گرد و غبار

ميانگين سالانه دماي هوا كه در حقيقت روزانه دمابراي تمام سال و مهمترين پارامتر اقليمي است از ۶/۶ سانتيگراد تا ۷/۱۶ درجه سانتيگراد متغير است . گرمترين ماههاي سال در شهريار تير و مرداد و سردترين آنها دي و بهمن مي باشد ، رطوبت نسبي در اين شهرستان سالانه ۴/۴۵ درصد بوده كه بيشترين آن در دي و بهمن ماه و كمترين آن مربوط به مرداد و شهريور است.

اقليم شهريار را با استفاده از روش ايوانف كه با توجه به درجه حرارت سالانه با معدل دماي سالانه و رطوبت نسبي نوع اقليم منطقه را تعيين مي كند ، از نوع بياباني با رطوبت بسيار كم اعلام شده ، همچنين روش آمپوژه نيز اقليم منطقه را در رديف مناطق خشك قرار مي دهد و كاهش منابع آبي ، چه سطحي و زيرسطحي و زيرزميني از مهمترين دلايلي است كه باعث شده هواي منطقه گرم و خشك گردد ، اين درحالي است كه در گذشته هاي دور ، اين منطقه داراي هوائي معتدل و مرغوب بوده و به همين خاطر از مناطق خوش آب و هواي اطراف تهران شناخته ميشد.
ميانگين بارش كشور در سال ۱۳۸۴ ، ۳۰۱ ميليمتر بوده كه اين رقم دراستان تهران ۳۹۷ ميليمتر و در شهرستان شهريار ۲۲۰-۱۷۰ ميليمتر اعلام شده است.
ضمناً برابر اعلام گزارش اداره هواشناسی شهرستان شهریار در فاصله زمانی سال ۸۴ تاکنون میانگین بارش ۲۱۵میلی متر بوده و سهم میانگین رطوبت حداقل وحداکثر و کل در برهه زمانی اشاره شد به ترتیب ۳۰، ۶۲ و۴۶درصد می باشد.

رودها در حوزه سرزميني شهرستان شهریار:

– شهرستان شهريار را از نظر ژئومورفولوژي مي‌توان درگروه زمينهاي آبرفتي قراردادوبه دودسته مشخص تقسيم نمود:
الف- آبرفتهاي ريزدانه
ب- آبرفتهاي درشت دانه

در شمال شهريار، خصوصا اطراف معادن شن و ماسه به خوبي مي توان آبرفتهاي ريزدانه را مشاهده نمود ، و زمانيكه بعلت بارش زياد، آب در مسير رودخانه شادچاي جريان يابد اين امر را به وضوح مي‌توان ملاحظه نمود، همچنين آبرفتهاي درشت دانه را در مناطق جنوب ، غرب و بخشي از شرق شهرستان مي توان مشاهده نمود. اين نوع از آبرفتها جهت كشت و زرع و فعاليت كشاورزي مناسب مي باشد.
مهمترين رودخانه هاي معروف در شهرستان رود شادچاي مي باشد كه با احداث سد كرج آب اين رودخانه قطع و در فصولي از سال كه جريان آب پشت سد زياد مي گردد جاري مي شود.
در حال حاضر شهرستان شهريار اساساً فاقد آبهاي جاري سطحي و دايمي به معناي واقعي مي‌باشد، از ديگر آبهاي سطحي موقتي نيز مي توان به گودالها و حوزهايي كه در فصل پرباران و باز شدن دريچه هاي سد كرج و جاري شدن آب در رودخانه شادچاي آب در آنها ذخيره مي شود اشاره نمود ، پر شدن اين چاله ها از آب جاري شده در منطقه ، بالا‌ آمدن سطح آبهاي زيرزميني را باعث و آثار آن در چاههاي عميق اطراف معادن كاملا مشهود مي باشد ، عمده ترين كانال موجود در منطقه نيز ، كانال فرديس به رباط كريم مي باشد ، طول اين كانال ۲۸ كيلومتر و از شهرستان شهريار مي گذرد . ظرفيت اين كانال ۲ مترمكعب بر ثانيه بوده كه بعلت قطع آب سد اميركبير كرج ، از حيز انتفاع خارج و بلااستفاده شده است.
درسالهاي اخيرنيز كانال آبي بنام کانال آب محمدیه که پروژه ای ملی است از سمت تهران به سمت جنوب شهريار احداث گرديده كه آبهاي سطحي شهر تهران از طريق پمپاژ وارد آن شده و اراضي واقع شده در جنوب شهرستان شهريار وبرخي از اراضي كشاورزي روستاهاي شهرستان رباط كريم راسيراب مي نمايد.

آبهاي زيرزميني شهرستان شهریار:

از عوامل اصلي خوش آب و هوا بودن اين شهرستان در گذشته هاي نه چندان دور ، وجود منابع زيرزميني آب از قبيل چشمه ها و قنوات بوده است . چشمه ها و قنوات اين شهرستان در اكثر روستاهاي منطقه به شكل زيبايي خود نمايي نموده و تجمع گروهها ي انساني را فراهم مي نمود و نقش مؤثري نيز در اقتصاد كشاورزي آن داشت و با هزينه بسيار ناچيزي منابع آب مورد نياز كشاورزان نيز از اين طريق تأمين ميگرديد.

با كاهش آبهاي سطحي كه از ارتفاعات اطراف منطقه ، بويژه كرج سرچشمه گرفته و به سمت اين شهرستان در جريان بود كشاورزان ناگزير به استفاده از آبهاي زير زميني شدند و اين عامل موجب گشت تا سطح آبهاي زير زميني ، چشمه ها و قنوات كم كم جاي خود را به چاههاي عميق و نيمه عميق دهند . بر همين اساس در حال حاضر عمده ترين منابع آب شرب و كشاورزي اين شهرستان را چاههاي آب عميق و نيمه عميق تشكيل مي دهد و چيزي بنام چشمه و قنات ديگر در شهرستان وجود ندارد.

موقعيت طبيعي منطقه:

قسمت اعظم شهرستان شهریار از مناطق صاف و هموار و اراضي كم ارتفاع و كم عوارض تشكيل شده و به صورت دشت مي باشد ، فقط در قسمت غربي و جنوبي آن يك رشته كوه كم ارتفاع با عنوان تخت رستم ديده ميشود كه ارتفاع آن قریب به ۱۲۸۱ متر مي باشد.

– ساختار زمين شناسي شهرستان شهريار غالبا از سنگهاي آتشفشاني در نواحي غربي و خاكهاي رسوبي بر جا مانده از آبرفتهاي رودخانه كرج در مناطق مركزي و شرقي تشكيل مي شود ، سرزمين شهريار علاوه بر مسيل ها و رودخانه هاي كوچك فصلي ، در گذشته تحت تأثير دو رودخانه بزرگ و پرآب در شرق بوده كه با عناوين شادچاي و بادامك شناخته مي شد و در شهرستان كرج با شاخه هاي متعدد از شمال به سوي جنوب جريان داشت .

در مسير اين رودخانه ، آباديهاي بسيار و اراضي زراعي وسيعي را مي شد مشاهده كرد كه امروزه بدليل بروز تغييرات جوي، وقوع خشكسالي هاي ممتد و به خصوص ساخت سد كرج ، شاهد بستر خشك رودخانه كرج و شاخه هاي فرعي آن هستيم ، با اين حال دره هاي عميق و عريض اين رودخانه و سكونتگاههاي پرشمار پيرامون آن را بايد از نشانه هاي رونق و شكوفايي دشت شهريار در گذشته هاي دور و نزديك تصور كرد ، ارتفاع دشت شهريار از سطح درياهاي آزاد در قسمت هاي شمالي ۱۲۵۰ متر ، در نواحي جنوبي ۱۱۵۰ متر ، در قسمت شرقي ۱۰۵۰ متر و در غرب شهرستان ۱۱۶۰ متر مي باشد . شيب هيدروليك منطقه عموما به طرف جنوب شرقي و حدود ۶ در هزار مي باشد.

بطور كلي مي توان گفت شهرستان شهريار به لحاظ ويژگي جغرافيايي در جلگه آبرفتي پايكوهي قرار دارد و اين جلگه كه در روي مخروط افكن كرج قرار گرفته با شيبي از شمال به جنوب و از غرب به شرق گسترش يافته كه شيب غربي آن نسبت به شيب شمالي كمتر است و مناطق جنوب و جنوب شرقي آن بدليل نزديكي به بيابانهاي مركزي ايران مركز فروبار و دشت و كوههاي واقع در شمال و شمال شرقي مركز فرابار را تشكيل مي دهند.

زبانهاي رايج و نوع گويش در شهرستان شهریار:

زبان مردم بومي شهرستان شهريار تركي محلي بوده ، ولي زبان محاوره و گفتگوي عامه مردم فارسي مي باشد كه بيشتر مردم ساكن با آن تكلم مي نمايند ، علاوه برزبان فارسي ، گويشهاي آذري، گيلكي، كردي و لري به لحاظ مهاجرپذیری به ترتيب اهميت در شهرستان رايج هستند.

وجود اين لهجه ها نيز ناشي از مهاجرتهايي است كه از اقوام مذكور به شهرستان صورت پذيرفته است.

حوادث ، وقايع و سوابق تاريخي و فرهنگي معاصر در شهرستان شهریار:

يكي از مهمترين مسائل تاريخي شهريار ، حضور اين منطقه به صورت مستقيم و غيرمستقيم در وقايع تاريخي كشور خصوصاً جنگهاي مربوط به انقلاب مشروطه مي باشد كه با برداشت از كتب تاريخي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود.

در جريان انقلاب مشروطيت مجاهدين مشروطه در سال ۱۳۲۷ از روستاي رضي آباد شهريار عبور كرده و از سمت بادامك به سمت تهران رفته اند.

نيروهاي مشروطه طلب با هدايت سپهبد اردشتي و سردار اسعد بختياري در نزديكي شهريار با هم متحد و در سال ۱۳۲۷ براي سرنگون كردن سلطنت محمدعلي شاه قاجار به سمت تهران حركت مي كنند.

به واسطه طول محاصره در قندهار ( توسط قشون هندوستان ) جنگ درگرفته بود و شاه عباس ثاني حكم كرد پانزده هزار خروار از غله شيراز و كرمان و اسدآباد و ري و شهريار به قندهار حمل كردند.

كشته شدن دختران زيدبن امام زين العابدين(ع) درموضعي نزديك روستاي خاوه كه قبرستان آنها موجود است كتاب كنزالنساب.

كشته شدن هارون ابن امام موسي كاظم(ع) در روستاي كردامير

– جنگ بادامك : يفرم خان به همراه فدائيان دلير خود از قره تپه به سمت بادامك با سردار اسعد بختياري حركت كه در ميان راه بادسته اي از سواران بختياري روبرو و پس از شكست ايشان و شكست سردار اسعد بادامك را تسخير و آنجا را سنگرگاه خود ساختند كه اين جنگ به نام جنگ بادامك معروف گرديده است.

کشاورزی و دام داری در شهریار:
كشاورزی درمنطقه شهريار به علت وجود زمين های حاصل خيز از رونق خوبی برخوردار است. نوع كشت غالبا آبی است و بيش تر زمين های تحت كشت به باغ داری اختصاص يافته است. عمده ترين فرآورده های باغ داری و كشاورزی عبارتند از: ‌انگور، انواع ميوه جات، پنبه، چغندر قند، غلات و تره بار. منابع تامين كننده آب كشاورزی و باغ داری چاه های ژرف و نيمه ژرف،‌ قنات ها و رودخانه كرج است.

هم چنين دام داری در منطقه شهريار هم به گونه سنتی و هم به گونه صنعتی انجام می شود. دام داری های صنعتی شامل واحدهای گاوداری از نژاد اصيل خارجی و تعداد زيادی مرغ داری است كه مقداری از شير و ديگر فرآورده های لبنی، مرغ و تخم مرغ و گوشت اهالی را تامين می كند.

صنايع و معادن شهرستان شهریار:

حدود ۷۰۰ شركت و كارخانه صنعتی و توليدی در شهرستان شهریار جود دارد كه در زمينه های صنايع توليدی مختلف نظير کفش، الياف، داروسازی، لاستيک و پلاستيک سازی، رنگ و … مشغول هستند.

مسير رودخانه كرج دارای معدن شن و ماسه است، از اين جهت چندين نقطه آن به صورت صنعتی بهره برداری می شود. در ضمن در كنار آن ها كارخانه های آسفالت سازی نيز فعاليت دارند.

این مطلب در حال توسعه میباشد.ما را در توسعه این محتوی یاری رسانید.

تاریخچه شهریار /

شهر شهریار:

شهریار در سال ۱۳۳۳ از تركيب دو محله عليشاه عوض وكرشته توسط دولت وقت بعنوان شهر اعلام شده است و در ادامه روستاها و آبادیهای کهنز، جعفریه، فاز یک اندیشه، امیریه، وائین، کاروان،  اسکمان واسدآباد و دینارآباد ،شهرک صدف،شهرک مریم،شهرک رفاه،شهرک مخابرات،شهرک شاهد،شهرک شهید عباسپور و شهرک اداری به آن ملحق شده اند.

واژه شناسی:

واژه (شهریار) ازلحاظ اصطلاح شناسی (واژه شناسی) برخلاف تصور همگان به معنای یاری دهنده شهر نمی‌باشد بلکه این لغت از واژه شهردار که در دستور زبان پهلوی به معنای دارنده و مالک کشور یعنی فرمانروا و پادشاه می‌باشد به دست آمده است همچنین در فرهنگنامه‌های بزرگ زبان فارسی معنای واژه شهریار را برابر با (کلان شهر یا بزرگ شهر یا فرمانروای شهر) آورده‌اند.

در کتب تاریخی از شهریار با عناوینی چون دی شهر، ولایت روستایی تاریخی در حوزه ری و منطقه ای حاصلخیز در مسیر رودخانه های غرب تهران یاد شده است.

۱-علیشاه عوض:

۱-۱-تاریخچه:

اگر بخواهیم سکونتگاههای انسانی را پس از اسلام در منطقه شهریار خصوصا شهر شهریار مورد کنکاش و بررسی  قرار دهیم باید اذعان کنیم که وجود دو امامزاده در فاصله تقریبی ۲ کلیومتری از یکدیگر مهمترین عوامل تجمع گروهای انسانی در منطقه بوده است.

امامزاده اسماعیل (ع) در علیشاه عوض و امامزاده هادی (ع) در کرشته عامل  مهمی برای تجمع مردم مسلمان و نهایتاً ایجاد مناطق مسکونی در پیرامون این دو امامزاده بوده است.

 

پس از شکل گرفتن دو روستای کرشته و علیشاه عوض،احداث سه جاده،این دو روستا را به یکدیگر و جاده رباط کریم متصل ساخت و نام علیشاه عوض به عنوان بخش مرکزی بر مجموعه بافت مسکونی ایجاد شده اطلاق گردید.

 مرحوم علامه دهخدا، ذیل نام علیشاه عوض در لغت نامه معروف خود این چنین می نویسد:

علیشاه عوض ده مرکزی بخش شهریار تابع شهرستان تهران واقع در ۳۰هزارگزی باخترتهران،ناحیه است که جلگه ای دارای آب و هوای معتدل و ۲۹۶۴ تن سکنه، آب آن از قنات جدید و از رودخانه کرج تامین می شود و محصول آن غلات،انگور،انواع میوه،سیب زمینی،بنشن و چغندرقند است.

اهالی آن به زراعت و باغداری  اشتغال داشته و ادارات دولتی در این قصبه ، بخشداری ،امین صلح ، دامپزشکی ،شعبه بانک کشاورزی ، آمار ،بهداری ،فرهنگ ،دفتر پست ،پاسگاه ژاندارمری ،بیمارستان ،دبستان ،دارای کارخانه برق کوچک ، آسیای موتوری ،راه آهن فرعی و شوسه که کلیومتر۱۵جاده تهران قزوین جدا می شود.

اين شهر تا سال ۱۳۶۰با همين نام ( عليشاه عوض ) شناخته ميشد که در سال ۱۳۶۰ با توجه به تشريف فرمايي شهيد مظلوم آيت الله دكتر بهشتي به اين شهر و سخنراني در مسجد جامع شهر و تقاضاي مردم براي تغيير نام شهر ، كه به نظر اكثر ساكنين برگرفته از نام شاه سابق ويا وابستگان در بار بوده ،‌ به مهرانشهر تغيير نام يافت ،‌ مهران عيار اسدي اولين شهيد شهريار بوده كه شهيد مظلوم دكتر بهشتي با پرسشي از حاضرين كه اولين شهيد شهريار چه كسي است ؟ در پاسخ با نام مهران اسدي روبرو مي گردد ، اين شهر را به نام آن شهيد بزرگوار ( مهرانشهر ) ناميده كه اين امر با تكبير و صلوات حاضرين به تأييد رسيد ولي متأسفانه عليرغم پيشنهاد اين شهيد بزرگوار و همچنين مصوبه رسمي شوراي عالي نامگذاري شهرستان و پيشنهاد وزارت كشور ، تا كنون اقدامي از سوي مسئولين ذيربط براي اين تغيير نام صورت نپذيرفته وسرانجام با اعلام انتزاع شهريار از شهرستان كرج و تشكيل شهرستان مستقل ، در پي مصوبه هيئت دولت در سال ۱۳۶۸ ، همان نام شهريار براي مركز شهرستان معرفي شده است .

شهرداری شهریار در سال ۱۳۳۱ تأسیس گردید که در بدو تأسیس جمعیت شهر قریب ۵۰۰۰ نفر بوده و پرسنل آن با (۴ کارمند، ۷ کارگر خدماتی و یک نفر سرمکانیک موتورهای آب خدمات شهری) خدمت به شهروندان را عهده دار بودند. از سال تأسیس تاکنون جمعاً ۲۹ نفر در سمت شهردار شهریار بوده‌اند. ۱۳ نفر قبل از انقلاب اسلامی و ۱۶ نفر در دوران انقلاب اسلامی. طولانی‌ترین دوران خدمت را «احمد وزیری» ۵۵ سال و کوتاهترین دوره تصدی را «داود موثقی» با ۷۳۳ روز انجام وظیفه نموده است.

۱-۲-وجه تسمیه:

كلمه عليشاه عوض تشكيل شده از عليشاه كه بنظر ميرسد نام روستايي در بخش بستر تبريز باشد ، از سوي ديگر در دهستان سياه منصور بيجار نيز روستايي بنام عليشاه وجود دارد كه به همين نام خوانده مي شود ،‌ با مراجعه به متون تاريخي تا حدودي روشن ميشود كه نخستين ساكنان شهر شهريار كه در جوار بارگاه مطهر حضرت امامزاده اسماعيل (ع)   مدفون مي باشند ،  از اين دو روستا به اين شهر آمده و نام عليشاه عوض را براي محل سكونت تازة خود برگزيده اند .

۲-کرشته:

کرشته روستایی قدیمی واقع در بخش مرکزی شهرستان شهریار بود که امروزه در بافت اصلی شهریار قرار گرفته و جزء مناطق آن است.

کرشته در کنار جاده اصلی شهریار به تهران قرار دارد. از مکان‌های دیدنی و زیارتی این روستا می‌توان به بقعه امامزاده هادی از (نوادگان امام حسن مجتبی)، یادمان شهدا و کوچه باغ‌های زیبایش اشاره کرد.

۲-۱-وجه تسمیه : کرشته Kereshteh  و معنای آن در برخی لغت نامه‌ها با استناد به یک بیت شعر:

زمین و آسمان پر از فرشته ست – تو کی بینی که چشمت پرکرشته ست…

که ظاهراً عطار نیشابوری آن را سروده به معنای خس و خاشاک آمده(گفته می شود پیش از آنکه این ناحیه به صورت مسکونی در آید، مهاجران تازه وارد به منطقه جهت آماده سازی زمین ،ناگزیر به از بین بردن خس و خاشاک شده اند و این وجه تسمیه ای برای کرشته شده است) و ناظم الاطبا، معین و دهخدا هم با اقتباس از همین سروده آن را تأیید و در فرهنگ لغات خود نوشته‌اند ولی اصولاً برای تحقیق و تأیید برای وجه تسمیه و نام یک محل و شهر باید اولین کاری که انجام شود پرسیدن نظر اهالی آن محل باشد و نقل و گفته‌های ساکنین آن که سینه به سینه به نسل بعد منتقل شده مورد بررسی قرار گیرد که قطعاً نتیجه آن مستند و مقبول خواهد بود.

احتمالاً مقصود عطار از کلمه کرشته در اینجا به معنای پرآب می‌باشد و برای تمثیل از دو چشم گریان بکار رفته است چرا که وقتی دو چشم آدمی پر از اشک باشد بدرستی نمی‌تواند ببیند و با استناد به گفته‌های پیشینیان و مادران و پدران کهنسال این منطقه باید گفت که در قدیم دو رشته رودخانه مهم منشعب از کوه‌های کرج در این منطقه جاری بود که رودخانه بزرگتر را به زبان محلی شاه‌چای و رود کوچکتر را به نام خرده چای یا خره چای و خوه چای می‌نامیدند. مردمان قدیم کرشته که همگی کشاورز و دامدار بودند به خاطر وجود این دو رودخانه که در تمام فصول سال پرآب بودند جایی را بین این دو رود برای زندگی و اقامت انتخاب کردند و در کناره‌های این دو رودخانه اقدام به کاشت درختان میوه و احداث باغات و مراتع کشاورزی و دامپروری نمودند و کم‌کم روستای اولیه شکل گرفت و به خاطر محل قرار گیری این روستا در بین دو رود آن را «ایکه‌ رشته» نامیدند یعنی جایی که بین دو رشته رودخانه قرار دارد و بعدها در لفظ به نام کرشته معروف گردید.

 

۲-۲-ساکنین قدیمی:

نام خانوادگی‌های اکثریت درخشان، رهگذر، رهنما و ترابی می‌باشد که ۴ خاندان بزرگ در این منطقه هستند.

۲-۳-تاریخ و زبان و فرهنگ:

با توجه به وجود آثار باستانی و مذهبی مختلف در این منطقه و اطراف آن می‌توان یقین کرد که در سده‌های پیش از ظهور اسلام و از دیر باز این منطقه محل سکونت مردمانی با گویش آذری باستان بوده است.امروزه گویش ترکی در این منطقه با نقاط دیگر ایران تفاوت‌هایی دارد و ترکیبی از زبان آذری و ترکمنی با جایگزینی بسیاری لغات به فارسی می‌باشد که با لهجه خاصی در بین اهالی رواج دارد. در سالیان اخیر بسیاری از فرهنگ و رسوم قدیمی و سنتی روستا دستخوش تغییرات و فراموشی شده است.

۲-۴-موقعیت جغرافیایی:

کرشته در ۵۱درجه و ۶دقیقه طول شرقی و ۳۵درجه و ۶۶دقیقه عرض شمالی واقع شده است. به لحاظ موقعیت سیاسی کرشته در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد و فاصله‌ای تا مرکز بخش و شهرستان ندارد، دورترین نقطه آن کمتر از ۲ کیلومتر می‌باشد و ساختمان‌های آن به محلات مجاور علی شاه عوض، کیومرثیه و عباس‌آباد متصل است.

 

۳-کهنز:  

در لغت به معنی دژ و قلعه آمده است.

شهرکی است درجنوب شهرستان شهریار که با مرکزشهرستان فاصله کمی در حدود یک کیلومتر دارد. دارای آب وهوایی معتدل است.این شهرک با شهرهای فردوسیه،اسدآباد، دینارآباد و مرکزشهرستان شهریار مجاورت دارد. دارای باغات فراوان و مراکز فرهنگی (آموزشگاه،مدارس و ادارات)، آموزشی و ورزشی (استادیوم شباهنگ، باشگاههای متعدد ورزشی دیگر) گوناگون است. دارای یک خیابان اصلی به نام بسیج است که اهالی به آن ۲۰ متری می‌گویند.

 

وضعيت فرهنگي و تاريخي شهرستان شهريار

 

زبانهاي رايج و نوع گويش در شهرستان

زبان مردم بومي شهرستان شهريار تركي محلي بوده ، ولي زبان محاوره و گفتگوي عامه مردم فارسي مي باشد كه بيشتر مردم ساكن با آن تكلم مي نمايند ، علاوه برزبان فارسي ، گويشهاي آذري، گيلكي، كردي و لري به لحاظ مهاجرپذیری به ترتيب اهميت در شهرستان رايج هستند .

وجود اين لهجه ها نيز ناشي از مهاجرتهايي است كه از اقوام مذكور به شهرستان صورت پذيرفته .

اماكن تاريخي و باستاني شهرستان:

شهرستان شهريار از جمله مناطقي است كه ريشه در دل تاريخ داشته و آثار باستاني و بقاع متبركه موجود در آن و همينطور اظهار نظرهاي مورخين در كتب معتبر تاريخي مؤيد اين مطلب مي باشد كه ، اين منطقه از قديمي‌ترين نقاط مسكوني در جهان بوده است . با نگاهي گذرا به آثار باستاني و بناهاي تاريخي اين شهرستان مشخص مي‌شود كه اين آثار از هزاره‌هاي قبل از ميلاد تاظهور دين مبين اسلام  ودوره مغول برجاي مانده است.

سازمان ميراث فرهنگي وجود ۳۰ تپه باستاني، ۲۳ بقعه متبركه از نوادگان ائمه اطهار، ۴ قلعه تاريخي،  تعدادي گورستان تاريخي و آثار باستاني ديگري را در شهريار مديريت مي نمايد كه برخي از آنها در فهرست آثار تاريخي كشور است كه مهمترين آنها عبارتند از :

آثار تاريخي شهرستان شهريار

رديف نام اثر موقعيت قدمت
۱ تخت رستم روستاي قجر ساساني
۲ تپه قجر روستاي قجر سلجوقي
۳ ترپاق تپه روستاي ترپاق تپه قاجاري
۴ قلعه چهل دختر روستاي حصارساتي سلجوقي
۵ تپه امامزاده روستاي حصارساتي سلجوقي
۶ تپه جوقين وحيديه ساساني
۷ تپه فرارت فرارت سلجوقي
۸ تپه فردوس فردوس سلجوقي
۹ تپه خاوه خاوه سلجوقي
۱۰ تپه وسطر وسطر سلجوقي
۱۱ تپه رامين وسطر سلجوقي
۱۲ تپه رزكان رزكان آغاز تاريخي
۱۳ قره تپه قره تپه پيش از تاريخ
۱۴ تپه بالابان روستاي بالابان صفوي
۱۵ حمام بالابان روستاي بالابان صفوي
۱۶ تپه الورد روستاي الورد سلجوقي
۱۷ تپه دهمويز نصيرآباد سلجوقي
۱۸ تپه نصيرآباد نصيرآباد سلجوقي
۱۹ قلعه دهشاد دهشاد پائين قاجاري
۲۰ تپه باباسلمان باباسلمان پيش از تاريخ
۲۱ پل ورامينك ورامينك قاجاري
۲۲ پل بادامك بادامك قاجاري
۲۳ پل دختر بادامك قاجاري

امامزاده های شهرستان :

اسامي امامزاده هايي كه در شهرستان شهريار داراي بقعه مي باشند :

۱- امامزاده ابراهيم (ع)                                 واقع در روستاي الورد

۲- امامزاده اسماعيل(ع)                                واقع در شهريار

۳- امامزاده احمد (ع)                                   واقع در يبارك

۴- امامزاده بي بي رقيه  (س)                         واقع در دهمويز

۵- امامزاده احمد و رضا (ع)                           واقع در رزكان

۶- امامزاده جعفر و محسن (ع)                       واقع در فردوسيه

۷- امامزاده شعيب و دانيال (ع)                       واقع در رامين

۸- امامزاده عباسعلي (ع)                              واقع در روستاي حصارساتي

۹- امامزاده عبداله (ع)                                  واقع در رزكان

۱۰- امامزاده عبداله (ع)                                واقع در يوسف آباد صيرفي

۱۱- امامزاده عبداله (ع)                                واقع در سعيدآباد

۱۲- امامزاده عبداله (ع)                                واقع در صباشهر

۱۳- امامزاده فرخنده خاتون (س)                   واقع در ويره (صباشهر)

۱۴- امامزاده قاسم (ع)                                 واقع در وحيديه

۱۵- امامزاده مهدي و جعفر(ع)                       واقع در جوقين

۱۶- امامزاده هارون (ع)                                واقع در كردامير

۱۷- امامزاده هادي (ع)                                 واقع در كرشته شهريار

۱۸- امامزاده يحيي (ع)                                واقع در بكه

۱۹- امامزاده افطس(ع)                                واقع در بكه

حوادث ، وقايع و سوابق تاريخي و فرهنگي معاصر در شهرستان

يكي از مهمترين مسائل تاريخي شهريار ، حضور اين منطقه به صورت مستقيم و غيرمستقيم در وقايع تاريخي كشور خصوصاً جنگهاي مربوط به انقلاب مشروطه مي باشد كه با برداشت از كتب تاريخي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود :

– در جريان انقلاب مشروطيت مجاهدين مشروطه در سال ۱۳۲۷ از روستاي رضي آباد شهريار عبور كرده و از سمت بادامك به سمت تهران رفته اند .

– نيروهاي مشروطه طلب با هدايت سپهبد اردشتي و سردار اسعد بختياري در نزديكي شهريار با هم متحد و در سال ۱۳۲۷ براي سرنگون كردن سلطنت محمدعلي شاه قاجار به سمت تهران حركت مي كنند .

– به واسطه طول محاصره در قندهار ( توسط قشون هندوستان ) جنگ درگرفته بود و شاه عباس ثاني حكم كرد پانزده هزار خروار از غله شيراز و كرمان و اسدآباد و ري و شهريار به قندهار حمل كردند .

– كشته شدن دختران زيدبن امام زين العابدين(ع) درموضعي نزديك روستاي خاوه كه قبرستان آنها موجود است (كتاب كنزالنساب) .

– كشته شدن هارون ابن امام موسي كاظم(ع)   در روستاي كردامير .

– جنگ بادامك : يفرم خان به همراه فدائيان دلير خود از قره تپه به سمت بادامك با سردار اسعد بختياري حركت كه در ميان راه بادسته اي از سواران بختياري روبرو و پس از شكست ايشان و شكست سردار اسعد بادامك را تسخير و آنجا را سنگرگاه خود ساختند كه اين جنگ به نام جنگ بادامك معروف گرديده .

 

صنايع دستي و انواع آن :

در قديم صنايع بوي نجاري ، خراطي ، آهنگري ، مس گري ، نمد كاري ، روغن گيري و … در مناطق مختلف شهريار رواج داشته كه به لحاظ گسترش صنعت و ماشيني شدن ابزار و ادوات اين فنون موقعيت ضعيف تري نسبت به گذشته دارا مي باشند.

علاوه بر موارد اشاره شده ، در دهه هاي اخير برخي از صنايع دستي غيربومي نيز در رشته هاي گوناگون رواج يافته كه عبارتند از : ۱- صنايع هنرهاي چوبي ( معرق، منبت، مشبك، گره چيني، خراطي و نازك كاري ) ۲- صنايع دستي فلزي (آهنگري هنري، دواتگري، چلنگري و قلم زني)  ۳- آبگينه(شيشه گري فوتي و دست ساز، تراش نقوش بر روي شيشه، نقاشي روي شيشه و همجوشي شيشه)    ۴- سفالگري (سراميك، كاشي هفت رنگ) پنج سنگ (حجاري و تراش سنگ، معرق) ۶- بافته داري (گليم‌بافي دورو و يكرو و رودوزي هاي سنتي ) ۷- تذهيب و نگارگري

معرفی برخی از آثار باستانی و زیارتی شهرستان شهریار

بقعه امامزاده اسماعیل:

بقعه امامزاده اسماعيل در خيابان انقلاب شهرستان شهريار واقع شده است .بر طبق شواهد ، ايشان فرزند امام موسی بن جعفر (ع) است. .ساختمان قديمی بقعه اخيرا بازسازی شده و با اسکلت فلزی و سقف بتونی پيش ساخته احداث گرديده و دارای گنبد آجری و گلدسته های کاشيکاری شده است.

داخل بقعه آينه کاری شده و ضريح آن فلزی است . بنای بقعه به صورت يک مجموعه دارای دو صحن شرقی و غربی است و اطراف آن را رواقها فرا گرفته است .علاوه بر مجموعه فرهنگی قبلی، مجموعه فرهنگی بزرگی نيز به مساحت ۴۵۰۰ متر مربع در اين بقعه در حال احداث است. همچنين مدرسه علميه و ساختمانی در سه طبقه جهت فعاليتهای آموزشی در اين بقعه احداث شده است . فضای سبز زيبايی در صحن پشت امامزاده وجود دارد.

 

تپه چوقین:

تپه جوقین از جمله آثار باستانی دوران ساسانی در شهریار است که چون نگینی بر بستری از گل و گیاه آرمیده است؛ قلعه ای کهنسال و افسانه ای که در عین اینکه یکی از کهن ترین آثار باستانی منطقه به شمار می آید؛ یکی از ناشناخته ترین آنان نیز هست. قلعه ای عظیم که با همه عوامل ویرانگر مقابله کرده و با عظمت و شکوه دیرینش استوار مانده است.

تپه و قلعه جوقین که به تمامی از خشت بنا شده در ۱۰ کیلومتری جنوب غرب شهریار در شهر وحیدیه واقع است. قدمت و استقرار مردم در آن با توجه به مسکوکات و سایر اشیای مکشوفه دست کم به دوره یزدگرد سوم ساسانی می رسد. در این قلعه باستانی که بخشی از آثار باستانی به دست آمده از آن در موزه ایران باستان نگهداری می شود؛ هنوز حفاری و کاوش های باستانشناسانه در مراحل اولیه است که قدمت آثار مکشوفه لزوم تسریع در این امر را یاد آوری می نماید. تپه جوقین یکی از مهمترین و بزرگترین بناهای خشتی منطقه است، که برج و باروهای آن و مصالح و خشت های استفاده شده در آن آثار معماری پیش از اسلام را نشان می دهد.

سفالینه های کشف شده در تپه جوقین نیز نظر به اینکه هیچکدام از آنها درای لعاب نمی باشد حائز اهمیت دیرین شناسانه است. نام جوقین بنا بر برخی گفته ها گویا برگرفته از نام بهرام چوبین سردار و قهرمان ملی ایران در عهد خسرو پرویز ساسانی است که بعدها در دوره یزدگرد سوم رونق گرفته و مورد استفاده بوده است. تپه جوقین و قلعه دیگری که در مرکز روستای قدیمی جوقین واقع است (و به دلیل ساخت و سازهای بعدی در بستر شهر مدفون گشته). افسانه های بسیاری در مورد این اثر باستانی، گنج های موجود در آن و… توسط مردم محلی نقل می شود که جمع آوری و توجه به آنها جدا از مسایل باستان شناسانه، از نظر اسطوره شناسی و مردم شناسی حایز اهمیت است به همین دلیل به بهرام چوبین نسبت می دهند.

 

تخت رستم     

کوه مخروطی شکلی از جنس آندزیت و سنگ‌های آتشفشانی است به بلندای ۱۳۱۸ متر که بلندترین کوه در جنوب غربی شهرستان شهریار و جنوب ملارد به شمار می‌رود و در دامنه و نوک قله‌ی این کوه، آثار معماری به صورت تختگاه وجود دارد که با بهره‌گیری از مصالحی مانند سنگ و ملات گچ سنتی ساخته شده است.

ویژگی‌های آتشکده

آتشکده تخت رستم در دوران ساسانی بنیاد نهاده شد و کاربری آن برای انجام آیین آتش بود که تنها موبدان زرتشتی بدان راه داشته‌اند. این آتشکده از دو تخت‌گاه (سکو) شکل گرفته است که یکی از آنها در قله‌ی کوه و دیگری در ارتفاع پایین‌تر جای دارد. تختگاه یکم که در فضای آزاد جای گرفته است جایگاهی بوده که روی آن آتش می‌افروختند و روی تختگاه دوم آیین‌های دینی انجام می‌گرفته است. در بخش پایین‌تر کوه، نزدیک به ۱۵ متری تختگاه پایین‌تر، سازه‌ای گنبدی‌شکل وجود دارد که می‌تواند جایگاه نگهداری آتش مقدس بوده باشد. این بنا سقفی کوتاه دارد و بلندی نوک گنبد تا کف آن ۲۳۸ سانتی‌متر است و دارای دو دهنه ورودی با طاق‌هایی به شیوه معماری ایران پس از اسلام است.

بر پایه پژوهش آنوبانینی در این آتشکده، آتش در پستوهای میانه جایگاه گرد سنگی روشن بوده است که در شب از دور دیده می‌شده است. در سال‌های گذشته نیز در دامنه خاوری کوه تخت رستم یک جایگاه باستانی در گستره نزدیک به ۱۰ هکتار شناسایی شده است.

 

 قلعه دهشاد

قلعه‌های زیادی اطراف تهران وجود دارند که در صورت باز سازی می‌توانند به جاذبه‌های مهم گردشگری تبدیل شوند. قلعه دهشاد یکی از آنهاست که با ۲۰۰ سال قدمت در محدوده شهر باغستان شهریار واقع شده و از قلعه‌های متعدد شهرستان شهریار است.

قلعه دهشاد در روستایی به همین نام، در ده کیلومتری شرق شهریار و در محدوده شهر باغستان واقع است. این قلعه با قدمت بیش از ۲۰۰ ساله خود یکی از قلعه های متعدد شهرستان شهریار است که از اغلب آنان چیز زیادی باقی نمانده است و به علت کم توجهی مسوولین مربوط بخش اعظم قلعه ها (همچون قلعه فرامرز، قلعه چهل دختر در حصار ساتی و…) تخریب شده است. دیوار دورادور قلعه دهشاد تقریبا سالم مانده و قلعه هنوز مسکونی می باشد.

جالب آنکه قلعه هنوز مسکونی است و دیوار دور آن نیز تقریبا سالم مانده است. معماری قلعه به سبک دوره قاجار و مربع شکل است و برج های دیدبانی در چهار گوشه آن قرار داشته است.

این بنای تاریخی در روستای دهشاد پایین از توابع بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد و وسعتی در حدود۸۰۰/۱۳ متر مربع دارد . در چهار گوشة بنا چهار برج دیده بانی و در ضلع شرقی یک در ورودی با سردری مرتفع به شکل ذوذنقه ای واز آجرکه دارای دو طاق نما در دو طرف می باشدساخته شده است.باروی قلعه۸/۵ متر ارتفاع دارد واز گل چینه ای به ضخامت ۵۵سانتی متر وکنگره های  دایره ای شکل ساخته شده است.

یکی از برج‌های دیدبانی قلعه دهشاد

 

این قلعه روستایی تنها قلعه روستایی باقی مانده می‌باشد که هنوز زندگی در آن جریان دارد. گویا مالک اولیه قلعه دهشاد مشارالسلطنه نام داشته و بعد ها شخصی بنام حاجی حبیب الله مفید آن را دراختیار گرفته و هم‌اکنون عده ای از مهاجرین افغان در آن زندگی می‌کنند.این بنا در دوران اسلامی و زمان حکومت قاجاریه ساخته شده است.

پل دختر بادامک

این پل در مسیر جاده سعید آباد – شهریار بعد از رو گذر خط راه آهن ساخته شده است . پل دختر بنائی است آجری با یک چشمه طاق مرکزی که به شكل طاق گهواره ای به ارتفاع ۴ متر ساخته شده . مصالح عمده آن سنگ قلوه ، آجر و ملاط ساروج و گل می باشد.جنگ معروف بادامك در زمان حمله مشروطه خواهان به تهران در اين محل اتفاق افتاده است.این پل در دوره قاجار ساخته شده و در تاریخ ۱۱/۶/۱۳۸۲  با شمارۀ ۹۸۹۵ به ثبت آثا رملی رسیده است . بارز ترین اثری که در این قسمت به چشم می خورد پل آبرسان بادامک است. این پل دارای تزئینات آجری به شکل لوزی بر دو سطح سقف گهواره ای و همچنین تلفیق آجر و سنگ بر روی دیواره ها می باشد.بر اساس شواهد و نوع معماری پل آبرسان بادامک این پل در دوران اسلامی و اوایل دوره قاجاری ساخته شده.

پل آبرسان ورامینک

پل آب رسان ورامینک بنای است آجری به طول ۲۶،عرض۱/۲ و ارتفاع ۶ متر در حال حاضر این پل یک چشمه طاق مرکزی به عرض دهانه ۲/۳ متر و آب راهی باریک بر فراز امتداد طولی خود دارد. به نظر می رسد این پل چشمه دیگری نزدیک به ساحل شرقی داشته است که اکنون تخریب شده است .

آنچه به نظر میرسد این پل زمانی ساخته شده که رود خانه کرج و شاخه های آن دوران پر آبی را پشت سر می گذاشته انداین پل در دوره قاجار ساخته شده و در تاریخ ۱۱/۶/۱۳۸۲  با شماره ۹۸۹۸ به ثبت آثار ملی رسیده است.

برج مقبره بابا محمود 

برج مقبره بابا محمود یکی از مقابر منحصر به فرد استان تهران است که در جنوب غربی  شهر شهریار ، محله قصطانک شهر وحیدیه قراردارد. برج مقبره بابامحمود بنائي است كه يكپارچه از خشتهائي به ابعاد ۲۶*۲۶*۶ برآمده و شكل هندسي آن استوانة مايل به مخروطی است كه قطر خارجي قاعده آن ۵/۱۰متر است و هرچه بالاتر ميرود از قطر آن كاسته ميشود. بنا فاقد پوشش است، و پيدا نيست از چه تاريخي پوشش آن فرو ريخته. بنای مدور برج مقبره با ارتفاع بیش از ۱۵ متر از سطح زمین با مصالح خشت و گل ساخته شده است . در داخل بنا محرابی به سمت قبله ساخته شده که از سطح زمین حدود ۵/۱ متر ارتفاع دارد .این بنادر دورۀ سلجوقی ساخته شده است .

قره تپه

این اثر درروستای کوچکی به همین نام در جنوب شرقی شهر شهریار واقع شده است.اثر تاریخی مذکور با توجه به مدارک سفالی یکی از روستاهای نخستین و یکی از محوطه های معروف فلات مرکزی ایران در عرصه مطالعات دوران پیش از تاریخ می باشد .کاوشهای انجام گرفته نشان از وجود تشابهات تمدنی با چشمه علی شهرری ، تپه زاغه دشت  قزوین و سیلک ۳ می دهد و قدمت آن را به هزاره چهارم و پنجم قبل از میلاد باز می گرداند . این تپه در تاریخ ۲۷/۱۱/۷۷ به شماره ۲۲۵۶ به ثبت آثار ملی رسیده است.

خانه های تپه در غرب آن ساخته شده اند و در شرق تپه محلی برای دفن مردگان قرار دارد. خانه ها خشتی بودند كه خشت آنها قبل از مصرف مقداری حرارت دیده بود. همچنین از گل اخری برای رنگ آمیزی دیوارها استفاده می شد. اثر چند كوره هم در روستا پیدا شده است.

سفالهای این تپه باستانی دست ساز و خشن هستند ولعاب گلی غلیظ دارند و نقوش تزیینی آنها را خطوط هندسی تشکیل می دهند. بز كوهی روی سفالها دیده می شود و روی یكی از سفالها نقش یك زرافه نیز كشیده شده است كه در نوع خود بی نظیر است.

دفن اجساد به صورتی بوده كه پاها بر ستون فقرات عمود باشد. جهت خاصی را برای دفن اموات خود در نظر نمی گرفتند. ساق پاها را از زانو خم می كردند و در امتداد ران می گذاشتند. دستها در امتداد بدن قرار داده می شد. در یك مورد دست یكی از اجساد در روی صورتش قرار گرفته بود. در گورها ظروف سفالی نیز قرار می دادند.

تپه فردوس

این تپه در ابتدای شهر جدید فردوسیه و در میان باغهای میوه واقع شده است .تپه فردوس نیز یک قلعه و بنای قدیمی می باشد که در دوران سلجوقی ساخته شده و به مرور زمان در اثر فرسایش طبیعی و انسانی به صورت تپه درآمده است .این تپه درتاریخ ۵/۹/۱۳۷۵ به شماره ۲۸۹۲ به ثبت آثار ملی رسیده است .

بقعة متبرك فرخنده خاتون(س)

این بقعه در كنار جاده شهریار–آدران و در روستای  ويره  قرار دارد. فرخنده خاتون (س)را خواهر امامزاده داوود(ع) و خواهر خواندة امام رضا (ع) مي دانند. قدمت بنای امامزاده فرخنده خاتون به دوره صفویه باز می گردد. این اثر در تاریخ ۲/۱۱/۱۳۸۲ به شماره۱۰۷۹۸ به ثبت آثار ملی رسیده است.

حمام قديمي يوسف آباد صيرفي

.حمام يوسف آباد صيرفي مانند اكثر حمام هاي ايراني از لحاظ معماري داراي قسمتهاي سربينه،بينه ،خزينه،تون و ساير اجزاءمعماري مي باشد.

مصالح عمده در ساخت اين بنا سنگ قلوه ،آجر،آهك،گچ و ساروج مي باشد.در قسمت رختكن يك حوض ساخته شده و در اطراف رختكن محلهايي به عنوان كفش كن تعبيه شده است.تمامي پوششهاي اين حمام با استفاده از طاق و قوس و پوشش گنبدي ايجاد شده است.در قسمت زير گنبد سربينه و درقسمت فيلپوشهاي گنبد تزيئنات زيبايي استفاده شده است.

امامزاده محمد(ع)

این بنا در شهر جدید وحیدیه و درست در پشت تپه جوقین قرار دارد.این امامزاده یکی از بناهای منحصر به فرد در استان تهران است که تماماًاز خشت و گل ساخته شده است پلان بنا شامل دو بخش ۱- گنبد خانه به ارتفاع حدود ۷ متر که ۵ متر آن بدنه بنا و ۲ متر ارتفاع پوشش گنبدی آن می باشد. داخل گنبد خانه دارای ۸ تاقنما می باشد که در ارتفاع ۱ متری از کف بنا شروع شده و قوسهای آن دارای چفت پنج او هفت , که به شيوه ضربی اجرا شده است.

۲- ايوان( به ارتفاع حدود ۵/۲ متر و ضخامت ۷۰/۱ در جرز شرقی و ۱۰/۱ در جرز غربی ) در جبهه جنوبی بنا که تنها راه ورودی به داخل بنا نيز از طريق همين ايوان صورت می گيرد. مواد و مصالح اين بنا خشت بوده و تنها اندودی از کاهگل بر سرتاسر آن کشيده شده است

این بنا در سال ۱۳۸۶ مرمت و بازسازی شده است.اصل بنا در دوره تیموری ساخته شده است.

 

 امامزاده هادي (ع) كرشته

امامزاده هادي (ع) در داخل شهر شهريار و در خيابان شهيد مصطفي خميني(كرشته) قرار دارد . اصل اين بنا از مصالح خشت خام ، ملاط گل و گچ و آهك ساخته شده است . در دوره پهلوي شبستاني آجري به بنا اضافه شده است طي سالهاي گذشته ضمن حفر زيرزمين ايواني به بنا اضافه شده است . در اطراف بنا شبستانهایی اضافه شده که بنای امامزاده را کاملاً محصور کرده و از دور قابل رویت نیست.بنای اصلی امامزاده در حدود ۱۰۰ مترمربع وسعت دارد.کل محوطه امامزاده در حدود ۱۰۰۰ متر مربع می باشد.امامزاده هادی (ع) از نواده گان امام حسن مجتبی (ع) می باشد .پدر ایشان احمد بن اولحسن محمدالرازی ملقب به شهدافق ساکن ری بوده است.شهریار در زمانهای گذشته بخشی از توابع ملک ری بوده است.بنابراین امامزاده هادی (ع)در سفری به روستای کرشته شهریار از دنیا رفته و در همانجا به خاک سپرده می شود.

 

شهر جدید اندیشه

یکی از شهرهای استان تهران در ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد. این شهر دارای ۶ فاز می‌باشد و در ۳۰ کیلومتری تهران، ۳ کیلومتری شمال غربی شهریار و ۷ کیلومتری جنوب شرقی کرج قرار دارد. فاز ۳ شهر اندیشه بر اساس قوانین جدید شهرسازی طراحی و ساخته شده است.

شهر جدید اندیشه یکی از شهرهای استان تهران در ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد. این شهر دارای ۶ فاز می‌باشد و در ۳۰ کیلومتری تهران، ۳ کیلومتری شمال غربی شهریار و ۷ کیلومتری جنوب شرقی کرج قرار دارد. شهر اندیشه بر اساس قوانین جدید شهرسازی طراحی و ساخته شده است.

شهر جدید اندیشه یکی از شهرهای استان تهران در ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد. این شهر دارای ۶ فاز می‌باشد و در ۳۰ کیلومتری تهران، ۳ کیلومتری شمال غربی شهریار و ۷ کیلومتری جنوب شرقی کرج قرار دارد. شهر اندیشه بر اساس قوانین جدید شهرسازی طراحی و ساخته شده است.

محلات
فاز ۱

این فاز در واقع شهرک اندیشه نامیده شده که قبل از انقلاب عملیات طراحی و اجرائی آن شروع و پس از انقلاب تکمیل و تحویل فرمانداری و شهرداری شهریار گردید. در حال حاضر املاک فاز ۱ بیشترین خرید و فروش را دارند ، و از نظر اقتصادی بین ساکنین تهران مثل یک قطب درآمدزا یاد میشوند.
فاز ۲

طراحی این فاز در زمینی به مساحت ۱۲۰ هکتار از سال ۱۳۷۰ آغاز و قطعات آن در دوبخش ویلایی و آپارتمانی از سال ۱۳۷۱ به متقاضیان واگذار شد. فاز ۲ فاصله نسبتاً زیادی با سایر فازها دارد.
فاز ۳

فاز ۳ اندیشه در سال ۱۳۷۰ در زمینی به مساحت ۳۶۰ هکتار طراحی و بر اساس کاربری مصوب در مراحل مختلف واگذار شده است. این فاز از نظر دارا بودن زیر ساخت‌های شهری شرایط بهتری نسبت به فاز ۱ دارد. در این فاز مجتمع بزرگ تجاری نگارستان به بهره برداری رسیده و از پر بازدید ترین و شیک ترین مجتمع در اندیشه میباشد.
فاز ۴

مساحت این فاز ۳۳۰ هکتار بوده که از سال ۱۳۷۵ آماده سازی اراضی و واگذاری آن آغاز گردید. فاز ۴ متصل به فاز ۳ است و تدوامی است بر روند گسترش فاز ۳ که در کنار جاده کرج- شهریار واقع شده‌است. بازار بزرگ ایرانی اسلامی که به سبک نقش جهان اصفهان طراحی شده است، در این فاز در حال ساخت است و همچنین مجتمع تجاری و اداری ارغوان که با مساحت زمینی بالغ بر ۴۲۰۰ متر مربع و زیربنای حدود ۴۸۰۰۰ متر مربع، به صورت مشارکت با بخش خصوصی در فاز ۴ اندیشه، در اذر ماه سال ۹۲ افتتاح شده است. که این پروژه در طول ساخت با ۳۵ درصد پیشرفت فیزیکی همراه بوده است.
فاز ۵

مساحت این فاز ۱۹۴ هکتار است. فاز ۵ در کنار جاده کرج- شهریار در قسمت شمالی فاز ۴ شکل گرفته‌است. مانند سایر فازها دارای مجتمع های تجاری، مدارس، فرهنگسرای سعدی و مسجد است. خانه های مسکونی در این فاز به دو صورت آپارتمانی و ویلائی، با متراژ بالاتر ساخته شده است و محله های آن به نسبت فاز ۱ و ۳ و… دارای فضای آرامتری است.
فاز ۶

این فاز به مساحت ۴۰۰ هکتار می‌باشد که عمده زمین‌های آن در مالکیت بخش خصوصی می‌باشد.

 

شاخص هاشاخص های جغرافیایی:

موقعیت وسعت، جمیعت، شرایط اقلیمی و آب و هوایی: شهر اندیشه در ۳۰ کیلومتری تهران، ۳ کیلومتری شمال غربی شهریار و ۷ کیلومتری جنوب شرقیشاخص های جغرافیایی:

موقعیت وسعت، جمیعت، شرایط اقلیمی و آب و هوایی: شهر اندیشه در ۳۰ کیلومتری تهران، ۳ کیلومتری شمال غربی شهریار و ۷ کیلومتری جنوب شرقی کرج واقع است و به لحاظ دسترسی مناسب به شبکه های ارتباطی منطقه از جایگاه ویژه ای برخوردار میباشد،.شهر جدید اندیشه با وسعت ۱۴۹۵ هکتار بصورت مثلثی در جنوب شرقی شهر کرج و در شرق محور ملارد واقع گردیده است. اراضی مورد نظر از شرق به رودخانه کرج و از غرب به محدوده طرح توسعه و عمران شهر کرج بزرگ و از جنوب به جاده کرج به علیشاه عوض و از سمت شمال به اراضی روستای هفت جوی محدود است. اصولا برنامه ریزی توسعه شهر های جدید در سه دوره بلند مدت (۲۵ ساله)، میان مدت (۱۵ ساله)، و کوتاه مدت (۵ ساله) صورت می پذیرد که در خصوص اندیشه به دلیل شروع عملیات آماده سازی و واگذاری زمین و فشار زیاد متقاضیان مسکن با فرض سال ۷۰ به عنوان سال مبنای طرح، تا پایان سال ۱۳۷۵ بیش از ۱۹۰۰ واحد مسکونی ایجاد گردیده بود، علیرغم پیش بینی این مسئله که در دوره میان مدت طرح (سال ۸۵) با توسعه و شکل گیری مراکز خدماتی و تاسيساتي روبنایی شهر بیش از ۶۰,۰۰۰ نفر و تا پایان دوره طرح یعنی تا سال ۱۳۹۵ بیش از ۱۰۰,۰۰۰ نفر در این شهر اسکان یابند اما بدلیل استقبال غیر منتظره مردم از اسکان در این شهر هم اکنون جمعیتی بالغ بر ۱۲۰,۰۰۰ نفر در اندیشه ساکنند، شهر جدید اندیشه از نظر شرایط اقلیمی دارای آب و هوای نسبتا گرم و خشک در تابستان و سرد در زمستان می باشد و در ارتفاع ۱۲۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد.

کرج واقع است و به لحاظ دسترسی مناسب به شبکه های ارتباطی منطقه از جایگاه ویژه ای برخوردار میباشد،.شهر جدید اندیشه با وسعت ۱۴۹۵ هکتار بصورت مثلثی در جنوب شرقی شهر کرج و در شرق محور ملارد واقع گردیده است. اراضی مورد نظر از شرق به رودخانه کرج و از غرب به محدوده طرح توسعه و عمران شهر کرج شاخص های جغرافیایی:

 

موقعیت وسعت، جمیعت، شرایط اقلیمی و آب و هوایی: شهر اندیشه در ۳۰ کیلومتری تهران، ۳ کیلومتری شمال غربی شهریار و ۷ کیلومتری جنوب شرقی کرج واقع است و به لحاظ دسترسی مناسب به شبکه های ارتباطی منطقه از جایگاه ویژه ای برخوردار میباشد،.شهر جدید اندیشه با وسعت ۱۴۹۵ هکتار بصورت مثلثی در جنوب شرقی شهر کرج و در شرق محور ملارد واقع گردیده است. اراضی مورد نظر از شرق به رودخانه کرج و از غرب به محدوده طرح توسعه و عمران هر کرج بزرگ و از جنوب به جاده کرج به علیشاه عوض و از سمت شمال به اراضی روستای هفت جوی محدود است. اصولا برنامه ریزی توسعه شهر های جدید در سه دوره بلند مدت (۲۵ ساله)، میان مدت (۱۵ ساله)، و کوتاه مدت (۵ ساله) صورت می پذیرد که در خصوص اندیشه به دلیل شروع عملیات آماده سازی و واگذاری زمین و فشار زیاد متقاضیان مسکن با فرض سال ۷۰ به عنوان سال مبنای طرح، تا پایان سال ۱۳۷۵ بیش از ۱۹۰۰ واحد مسکونی ایجاد گردیده بود، علیرغم پیش بینی این مسئله که در دوره میان مدت طرح (سال ۸۵) با توسعه و شکل گیری مراکز خدماتی و تاسيساتي روبنایی شهر بیش از ۶۰,۰۰۰ نفر و تا پایان دوره طرح یعنی تا سال ۱۳۹۵ بیش از ۱۰۰,۰۰۰ نفر در این شهر اسکان یابند اما بدلیل استقبال غیر منتظره مردم از اسکان در این شهر هم اکنون جمعیتی بالغ بر ۱۲۰,۰۰۰ نفر در اندیشه ساکنند، شهر جدید اندیشه از نظر شرایط اقلیمی دارای آب و هوای نسبتا گرم و خشک در تابستان و سرد در زمستان می باشد و در ارتفاع ۱۲۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد.

بزرگ و از جنوب به جاده کرج به علیشاه عوض و از سمت شمال به اراضی روستای هفت جوی محدود است. اصولا برنامه ریزی توسعه شهر های جدید در سه دوره بلند مدت (۲۵ ساله)، میان مدت (۱۵ ساله)، و کوتاه مدت (۵ ساله) صورت می پذیرد که در خصوص اندیشه به دلیل شروع عملیات آماده سازی و واگذاری زمین و فشار زیاد متقاضیان مسکن با فرض سال ۷۰ به عنوان سال مبنای طرح، تا پایان سال ۱۳۷۵ بیش از ۱۹۰۰ واحد مسکونی ایجاد گردیده بود، علیرغم پیش بینی این مسئله که در دوره میان مدت طرح (سال ۸۵) با توسعه و شکل گیری مراکز خدماتی و تاسيساتي روبنایی شهر بیش از ۶۰,۰۰۰ نفر و تا پایان دوره طرح یعنی تا سال ۱۳۹۵ بیش از ۱۰۰,۰۰۰ نفر در این شهر اسکان یابند اما بدلیل استقبال غیر منتظره مردم از اسکان در این شهر هم اکنون جمعیتی بالغ بر ۱۲۰,۰۰۰ نفر در اندیشه ساکنند، شهر جدید اندیشه از نظر شرایط اقلیمی دارای آب و هوای نسبتا گرم و خشک در تابستان و سرد در زمستان می باشد و در ارتفاع ۱۲۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد.

ی جغرافیایی:

 

موقعیت وسعت، جمیعت، شرایط اقلیمی و آب و هوایی: شهر اندیشه در ۳۰ کیلومتری تهران، ۳ کیلومتری شمال غربی شهریار و ۷ کیلومتری جنوب شرقی کرج واقع است و به لحاظ دسترسی مناسب به شبکه های ارتباطی منطقه از جایگاه ویژه ای برخوردار میباشد،.شهر جدید اندیشه با وسعت ۱۴۹۵ هکتار بصورت مثلثی در جنوب شرقی شهر کرج و در شرق محور ملارد واقع گردیده است. اراضی مورد نظر از شرق به رودخانه کرج و از غرب به محدوده طرح توسعه و عمران شهر کرج بزرگ و از جنوب به جاده کرج به علیشاه عوض و از سمت شمال به اراضی روستای هفت جوی محدود است. اصولا برنامه ریزی توسعه شهر های جدید در سه دوره بلند مدت (۲۵ ساله)، میان مدت (۱۵ ساله)، و کوتاه مدت (۵ ساله) صورت می پذیرد که در خصوص اندیشه به دلیل شروع عملیات آماده سازی و واگذاری زمین و فشار زیاد متقاضیان مسکن با فرض سال ۷۰ به عنوان سال مبنای طرح، تا پایان سال ۱۳۷۵ بیش از ۱۹۰۰ واحد مسکونی ایجاد گردیده بود، علیرغم پیش بینی این مسئله که در دوره میان مدت طرح (سال ۸۵) با توسعه و شکل گیری مراکز خدماتی و تاسيساتي روبنایی شهر بیش از ۶۰,۰۰۰ نفر و تا پایان دوره طرح یعنی تا سال ۱۳۹۵ بیش از ۱۰۰,۰۰۰ نفر در این شهر اسکان یابند اما بدلیل استقبال غیر منتظره مردم از اسکان در این شهر هم اکنون جمعیتی بالغ بر ۱۲۰,۰۰۰ نفر در اندیشه ساکنند، شهر جدید اندیشه از نظر شرایط اقلیمی دارای آب و هوای نسبتا گرم و خشک در تابستان و سرد در زمستان می باشد و در ارتفاع ۱۲۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد.

 

باغستان:

باغستان براساس مصوبه هیات وزیران مورخ ۰۱/۰۶/۱۳۸۶ از تجمیع روستاهای خادم‌آباد، ده مویز، صادقیه، نصیرآباد، شهرک مطهری و … و تبدیل آنها به یک نقطه شهری به وجود آمده است.
روستای سعیدآباد نیز بنا به پیشنهاد جلسه گروه کارشناسی مورخ ۱۹/۰۷/۸۴ و تصویب کارگروه شهرسازی و معماری استان در مورخ ۱۱/۰۸/۱۳۸۴ و همچنین تأیید نهایی در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان تهران مورخ ۰۵/۱۰/۱۳۸۴ به عنوان محدوده منفصل شهر باغستان تعریف شده است.

طی مراحل قانونی در سال ۱۳۸۸ الحاق روستای باباسلمان به مجموعه شهر  باغستان انجام گرفت. هم اینک شهر  باغستان از محله های خادم آباد، دهمویز، صادقیه، شهرک مطهری، سعیدآباد، مهدیه، باباسلمان، نصیرآباد، دهشاد بالا، دهشادپایین، ورامینک، بهار و بادامک تشکیل شده است.

 

 

 

پیشینه تاریخی شهر باغستان:

در دوران تاریخی نیز آثار و شواهد نشان می دهد که منطقه شهریار مورد توجه بوده است. آثار و شواهدی که در تپه جوقین، تخت رستم، قلعه چهل دختر و تخت کیکاووس مشاهده می شود نشان میدهد که شهریار در دوره ساسانی منطقه مهمی بوده است. در دوره اسلامی به خصوص در صدر اسلام شهریار بواسطه قرار گیری در منطقه ری از اهمیت ویژه ای برخوردار بود. در دوره آل بویه ری به عنوان پایتخت از مناطق مهم ایران به شمار می رود و بر اساس شواهد شهریار از مناطق آباد و سر سبز بوده است. از دوره سلجوقی آثار و بقایای زیادی در منطقه شهریار دیده می شود که نشان دهنده آبادانی و اهمیت منطقه شهریار در گذشته می باشد. آثار مکشوفه در قره تپه نیز مربوط به هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح بوده است.

مختصات نقاط جغرافیایی محدوده شهر باغستان

شهرباغستان با مساحتي در حدود ۶۵۷۸/۸۸۸۵ هكتار در جنوب غرب استان تهران  و شرق شهرستان شهريار  واقع گرديده است  كه در سال ۱۳۸۳ از شهرداري تهران مجزا و مجدداً در حوزه شهرستان شهريار قرار گرفت.

شهری نوپا با ویژگی های منحصر به فرد، آب و هوای مطلوب و معتدل، همجوار با پایتخت، ارتباط مستقیم با ۲ فرودگاه بین المللی، اراضی سرسبز، مستعد و حاصلخیز، باغات و مزارع، قدمتی تاریخی(که مربوط به دوره آهن می باشد)، مناظر زیبا و فرح بخش، برخورداری از صنایع مختلف و دارای بزرگترین شهرک صنعتی شهرستان شهریار می باشد. جمعیت این شهردر سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۲٫۴۶۳ نفر بوده‌ است .

 

شمال غربی : ۳۵ ۴۰′ ۵۷٫۸۰″ N

۵۱ ۱۳′ ۵۶٫۳۵″ E

———————————————–

جنوب غربی : ۳۵ ۳۶′ ۰۲٫۱۱″ N

۵۱ ۰۹′ ۴۴٫۴۵″ E

————————————————

شمال شرقی : ۳۵ ۴۱′ ۳۴٫۱۲″ N

۵۱ ۰۴′ ۴۶٫۱۰″ E

————————————————–

جنوب شرقی : ۳۵ ۳۵′ ۴۶۶۷″ N

۵۱ ۰۴′ ۲۳٫۵۵″ E

 

در سال ۱۳۷۹ خورشیدی تصمیم بر آن شد تا روستاهای سعیدآباد، مهدیه، ده مویز، خادم‌آباد، نصیرآباد همه یک شهر شده و یک شورا داشته‌ باشند. این شهر باغستان نام گرفت. برخی مناطق مانند سعیدآباد از منطقه ۱۸ شهرداری تهران جدا شده و به شهر جدید پیوستند.

آثار باستانی

پل آبرسان ورامینک

 

پل آب رسان ورامینک بنای است آجری به طول ۲۶متر، عرض۱/۲متر و ارتفاع ۶ متر در حال حاضر این پل یک چشمه طاق مرکزی به عرض دهانه ۲/۳ متر و آب راهی باریک بر فراز امتداد طولی خود دارد. به نظر می رسد این پل چشمه دیگری نزدیک به ساحل شرقی داشته است که اکنون تخریبی شده است. بدنه پل با عرض ۲۱۰ سانتی متر متشکل از دو نمای آجری در طرفین و بخش میانی آن با خاک، شن و قطعات آجر پر شده است. ابعاد آجرهای بکار رفته (۲۰×۲۰×۴) می باشد. سقف چشمه طاق مرکزی گهواره ای شکل است. آنچه به نظر می رسد این پل زمانی ساخته شده که رود خانه کرج و شاخه های آن دوران پر آبی را پشت سر می گذاشته اند. این پل در دوران قاجار و حتی پیش از آن ساخته شده است.

 

محوطه باستانی بابا سلمان

محوطه بابا سلمان در شمال غربی روستای بابا سلمان و در حاشیه رود خانه کرج قرار دارد قدمت این محوطه مربوط به عصر آهن و دوران آغاز تاريخي می باشد. محوطه بابا سلمان در تاریخ ۱۱/۶/۱۳۸۲ و به شماره۹۸۹۷ به ثبت آثار ملی رسیده است. این محوطه به واسطه قرار گیری در کنار بستر رود کرج، حفاری غیر مجاز، عملیات کشاورزی و تأثیر عوامل طبیعی دچار فرسایش شده به طوریکه بصورت چند برآمدگی کوچک و بزرگ درآمده است.

امامزاده شاهزاده منصور(ع)

این امامزاده در روستای دهشاد پائین و درست روبروی قلعه دهشاد واقع است. امام زاده بنایی مربع شکل و گنبدی گرد دارد که از بیرون دارای اندود سیمان می باشد. فضای اطراف امام زاده قبرستان محلی دهشاد است. به احتمال زیاد بنای اصلی امام زاده همزمان با ساخت قلعه دهشاد در دوران قاجار است.

قلعه دهشاد

اين بناي تاریخی در روستاي دهشاد پايين از توابع بخش مركزي شهرستان شهريار قرار دارد و وسعتي در حدود۸۰۰/۱۳ متر مربع دارد. در چهار گوشة بنا چهار برج ديده باني و در ضلع شرقي يك در ورودی با سردري مرتفع به شکل ذوزنقه اي و از آجركه داراي دو طاق نما در دو طرف مي باشد ساخته شده است. باروی قلعه ۸/۵ متر ارتفاع دارد و از گل چينه اي به ضخامت ۵۵ سانتي متر وكنگره هاي دايره اي شکل ساخته شده است. این قلعه روستای تنها قلعه روستای باقی مانده می باشد که هنوز زندگی در آن جریان دارد. گویا مالک اولیه قلعه دهشاد مشارالسلطنه نام داشته و بعد ها شخصی بنام حاجی حبیب الله مفید آن را دراختیار گرفته و هم کنون عده ای از مهاجرین افغان در آن زندگی میکنند. اين بنا در دوران اسلامي و زمان حكومت قاجاریه ساخته شده است.

با توجه به گذشت نزديك به دو قرن از تاريخ ساخت قلعه خوشبختانه هنوز پا برجاست و قابليت تبديل به يكي از جاذبه هاي گردشگري استان تهران را دارا مي باشد.

بنا براين با دادن كاربري مناسب به اين بنا در موارد ذيل مي توان از آن بهره برداري كرد:

  1. حفظ و احياء آن به عنوان يك روستاي نمونه گردشگري (مانند روستاي ابيانه)
  2. تبديل به يك مجموعه تاريخي، فرهنگي و آموزشي (آموزشگاه صنايع دستي، نمايشگاه،كارگاه صنايع دستي و …..)
  3. تبديل به يك دهكده سينمايي (جهت توليد فيلم هاي سينمايي و سريال هاي تلوزيوني)
  4. تبديل به يك مكان اقامتي، سياحتيو تفريحي

 

پل آبرسان بادامک

 

برای انتقال آب زراعی سازه هایی بر دره های عریض و عمیق رود خانه های منطقه که اکنون جز بستری خشک اثری از آنها باقی نیست ایجاد می کردند که اهالی محلی بادامک و ورامینک به آنها ناسمان میگویند. این سازه ها یا پل های آّب رسان را «آباره» نیز میگویند. این پل آبرسان در غرب روستای بادامک و در مجاورت اراضی روستای ورامینک قرار دارد و برای دسترسی به آن می توان از جاده سعید آباد- شهریار استفاده کرد. قبل از رسیدن به پل رو گذر راه آهن مسیری خاکی بسوی ورامینک وجود دارد بارزترین اثری که در این قسمت به چشم می خورد پل آبرسان بادامک است. مصالح عمده به کار رفته در ساختار پل قلوه سنگ های طبیعی در قسمت بدنه و پی و آجرهایی در ابعاد (۲۰×۲۰×۴ ) سانتی متری در دیواره ها و در طاق چشمه مرکزی می باشد. طاق پل به شکل گهواره ای و دارای ۵/۳ متر ارتفاع و عرض دهانه ای به طول ۸/۲متر و طول پایه اش ۶/۳ متر می باشد. بخش فوقانی پل ۳متر عرض دارد که آب راهی به عرض۹۰ سانتیمتر و عمق ۵۰ سانتی متر در آن ساخته و داخل آن را اندود کرده اند. این پل دارای تزئینات آجری به شکل لوزی بر دو سطح سقف گهواره ای و همچنین تلفیق آجر و سنگ بر روی دیواره ها می باشد. بر اساس شواهد و نوع معماری پل آبرسان بادامک این پل در دوران اسلامی و اوایل دوره قاجاری ساخته شده است.

 

 

 

پل دختر بادامک

این پل در روستای بادامك كه در جنوب شرقي سعید آباد و در شرق شهریار قرار دارد ساختهشده است.پل دارای يك چشمه طاق و به شکل گهواره اي ميبا شد و از آجر ساخته شده ، ارتفاع طاق حدود چهار متر مي باشد ودر داخل طاق چهار تیر  چوبی قرار داده شده استمصالح عمدةآن خاك و شن و قطعات سنگ با ملاط گل آهک در پايه و در دیواره از آجرهایی  به ابعاد (۲۰×۲۰×۴)استفاده شده است. اين پل در دورة قاجار ساخته شده است.

 

 

تپه ده مویز

این تپه در شمال نصیر آباد و مابین اراضی ده مویز و نصیر آباد واقع شده است. گرچه این تپه به نصیر آباد نزدیک تر می باشد ولی به واسطه قرار گیری در اراضی متعلق به ده مویز با نام ده مویز معروف شده است.ساختار این تپه شبیه به تپه نصیر آباد می باشد ولی آثاری از دیوار و برج و بارو در اطراف آن دیده نمی شود.در جوانب مختلف تپه آثار حفاری های غیر مجاز زیادی دیده میشود.بر اساس شواهد سفالی و شباهت ظاهری تپه های نصیر آباد و ده مویز می توان از وجود دست کم دو سکونت گاه عمده دوره اسلامی در دشت نصیر آباد سخن گفت.این استقرارگاههای به لحاظ شرایط زمانی در واقع قلعه روستا هایی آباد و متمدن با صنعت سفالگری و روابط تجاری سازمان یافته در دوران سلجوقی و بعد از آن بوده است.

 

امام زاده ابراهیم (ع)

این امام زاده در ابتدای روستای دهشاد بالا قرار دارد. بنای امام زاده در حال حاضر با اندود سیمان پوشیده شده و سطح آن را رنگ کرده اند .بر اساس شکل و فرم امام زاده های منطقه این بنا نیز در دوره قاجار ساخته شده است.

 

 

تپه نصیرآباد

تپه نصیر آباد در جنوب شرقی نصیر آباد و در نزدیکی اتوبان تهران- ساوه قرار دارد. در اطراف این تپه به فاصله ۳۰ متری آثار دیوارهایی دیده می شود که به نظر می رسد دیوارها باورهای محصور کننده بخش مرکزی در زمان آبادانی آن بوده است. این دیوار از مصالح خشت خام و چینه ساخته شده است. ابعاد خشتها ۲۷*۲۷*۵/۶ سانتی متر می باشد. در دامنه شرقی تپه آثار چند گودال و بقایای آجرهایی به ابعاد ۵/۲۲*۵/۲۲*۵ و ۲۳*۲۳*۵ سانتی متر مشاهد می شود. آنچه مشخص است به نظر می رسد تپه نصیر آباد قلعه ای با برج و بارو در میان اراضی هموار منطقه بوده و نشان آبادانی  دشت نصیر آباد در ادوار گذشته می باشد. بر اساس مدارک سفالی بدست آمده از سطح تپه قدمت آن را می توان دوره سلجوقی تعیین کرد.

 

شهر وحیدیه

وحیدیه  از جمله مناطقی است که دارای سابقه چند هزار ساله بوده و به علت داشتن آب و هوای مناسب و زمینهای مستعد کشاورزی همواره مورد توجه بوده است . از قدیمی ترین حکایات آثار حیات انسانی می توان به سکونت سیلک در حدود ۳۸۰۰ تا ۴۰۰۰ سال قبل در این منطقه است و از قدیمی ترین آثار بر جا مانده می توان به تپه باستانی جوقین که بخشی  از آثار آن در موزه ایران باستان است اشاره نمود.

شهر وحیدیه در ماه های پایانی سال ۱۳۷۵ از به هم پیوستن پنج روستای جوقین – قصطانک – شفیع آباد – قصبه – اسماعیل آباد و محله وحدت تشکیل شد که در فاصله ۸ کیلومتری شهرستان شهریار واقع است.شیب شهر از شمال به جنوب بوده و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۲۰متر می باشد،این شهر در داخل اراضی کشاورزی و باغات شکل گرفته وباغات میوه عمدتاً در ضلع  غربی احاطه شده است. رشد جمعیت شهر وحیدیه در دوره سی ساله را می توان معلول مهاجرت بالای جمعیت از دیگر استان ها به استان تهران و شهرهای اطراف شهر تهران به دلیل دستیابی به منابع اشتغال و افزایش در آمد در شهر تهران دانست لذا گرانی مسکن در این شهرها مهاجران را به سمت نقاط شهری و روستایی پیرامون سوق داده است. جمعیت شهر وحیدیه طبق آخرین سرشماری که در سال ۱۳۸۵ انجام گرفت برابر است با ۲۹۵۰۰ نفر که در۱۳۵۵ حدود ۳۸۶۷نفر بوده است، نشان ازروند رو به رشد بالا می باشد .جمعیت بین سنین ۱۰تا ۲۹ سال شهر وحیدیه ۴/۸۳ %است که حاکی از ظرفیت بالقوه و بالفعل نیروی کارو تولید است ، که توجه بیشتر مسئولین را طلب می نماید.

شهرداری موثرترین سازمانی است که در عمران و توسعه شهر نقش دارد. اگر چه در شهرها سازمانهای دولتی متعدد در عمران شهر به طور مستقیم دخالت دارند و وظایف بخش خود را انجام میدهند،اما توسعه عمومی شهر و بهبود شرایط زیست در قالب برنامه های ایجاد و توسعه،تاسیسات فاضلاب شهر،عبور و مرور و بهبود کیفیت آن،حفاظت شهر،توسعه فضاهای سبز و غیره که در حوزه وظایف سازمانها و ادارات شهر نیست، بر عهده شهرداری می باشد . هر شهرداری با تعریف برنامه ها و بر آورد هزینه ها هر ساله در قالب بودجه اقدام به پیش بینی درآمد و منابع آن می نماید،افزایش درآمدی وکسب آنها عامل اصلی،در تحقق برنامه های اعلام شده توسط شهرداری محسوب میگردد.

 

وَحیدیه

یکی از شهرهای استان تهران در ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد. شهر وحیدیه در ۱۰ کیلومتری شهر شهریار واقع شده‌است.

این شهر از ادغام روستاهای شفیع‌آباد، جوقین، اسماعیل‌آباد، قصبه و قُصطانک تشکیل شده‌است.

از مکان‌های تاریخی موجود در آن می‌توان به قلعه یزدگرد سوم اشاره کرد و از مکان‌های زیارتی آن می‌توان امامزاده قاسم و مهدی و جعفر را نام برد.

شهر وحیدیه دارای آب‌وهوای معتدل در بیشتر ماه‌های سال می‌باشد.

از نقاط دیدنی شهر باغ‌های سرسبز و زیبای اطراف شهر می‌باشد؛ و همچنین امامزاده جعفر و امامزاده محسن که در خاوه واقع شده است.

 

صَباشَهر

صباشهر یکی از شهرهای استان تهران در ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان شهریار قرار دارد. صباشهر در مسیر جاده جاده قدیم ساوه به شهریار واقع شده‌است.

صباشهر از ادغام روستاهای قاسم‌آباد، قندیشاد، کبودین و اسلام‌آباد تشکیل شده‌است. تصویب‌نامه تأسیس این شهر در تاریخ ۱۳۷۵٫۶٫۲۶ به تأیید ریاست جمهوری وقت رسید.

نخستین شهردار این شهر اسماعیل بیرجندیان و شهردار پس از او کبیری نام داشت. شهردار این شهر در سال ۱۳۸۲ مهندس هوسی بود.

این شهر ورزشگاهی به نام ورزشگاه شهید درخشان دارد و کریم طالشی و مهدی مهدوی زاده این شهر هستند.

در جریان زمین‌لرزه بم تیم امدادرسانی شهرداری صباشهر بیشترین حجم آوار منطقه پنج بم را به خارج از شهر انتقال داد.

دیدنی‌ها

بقعه امامزاده عبدالله در صباشهر، شهریار بنا شده‌است. گفته شده که وی از نوادگان موسی بن جعفر است. ساختمان بقعه قدیمی و دارای دیوارهای آجری و همچنین گنبد آجری رنگ‌آمیزی شده‌است. نمای داخلی آن نیز سفیدکاری و فاقد تزیینات است. دارای ضریحی فلزی است و اطراف بقعه نیز به صورت چهار دیواری است. بنا دارای الحاقات جانبی شامل مسجد، دفتر هیئت امنا و آبدارخانه ولی فاقد گلدسته است. قبرستانی در بخشی از محوطه وجود دارد.

در تاريخ ۱/۷/۷۵ صباشهر طي ابلاغيه رسمي هيأت دولت به شماره ۷۰۳۸/ت۱۶۷۶۸كه رسماً شهر اعلام گرديد و نام آن در همان تاريخ به تصويب رسيد .در طرح اوليه قرار بر اين بود ه كه شاهدشهر فعلي به علت نزديكي با صباشهر با هم تركيب شده و يك نام واحد داشته باشند. به همين جهت نيز ساختمان كنوني شهرداري در ورودي جاده اصلي ساخته شده است.

صباشهر ابتدا از اتصال چهار روستا به اسامي كبودين ، قاسم آباد ، قنديشاد، و اسلام آباد تشكيل گرديد اما در سال ۱۳۸۵الحاق روستاهاي ويره ، محمدآباد و شهرك مصطفي خميني نيز مقرر شد ، بنابراين در حال حاضر اين شهر داراي دو بخش مناطق شمال غربي و جنوب شرقي است .

صباشهر واقع در جنوب شهرستان شهريار و در جنوب غربي استان تهران قرار گرفته است . ارتفاع آن از سطح دريا حدود ۱۱۰۰ متر و فاصله آن تا تهران از طريق جاده تهران-ساوه حدود ۲۰ كيلومتر مي باشد و همچنين در فاصله ۱۲ كيلومتري جنوب شهريار و در غرب جاده اصلي شهريار-رباط كريم قراردارد .صباشهر يكي از ۷ شهر شهرستان شهريار است كه در بهمن ماه سال ۱۳۷۶ از پيوستن پنج آبادي قاسم آباد ، قنديشاد، صحرا خرك ، كبودين و حسن آباد با تصويب هيئت وزيران به عنوان شهر معرفي و داراي شهرداري شده و بر اساس طرح هادي مصوب شهر در سال ۱۳۸۵ سكونتگاههاي ويره و محمدآباد و شهرك مصطفي خميني واقع در شمال شهر به محدوده اين شهر اضافه شدند.

تاريخ و فرهنگ شهر:

صباشهر منور است به وجود بارگاه حضرت امامزاده عبداله (ع) در محله قاسم آباد و امازاده بي بي فرخنده خاتون (س) در محله ويره و با توجه به سكونت مردمي متدين انقلابي با اهدا بيش از ۶۰ شهيد و با درخواست مردمي صباشهر به نام شهر سردار شهيد محمدمهدي تاجيك نامكذاري گرديده است. و با پيگيري و تلاش مجدانه شهروندان و اعضاي محترم شوراي اسلامي شهر بحمداله از سال ۱۳۸۷ همزمان با سالروز ميلاد كريمه اهل بيت حضرت فاطمه معصومه عليهماالسلام ستاد برگزاري اقامه نماز جمعه تشكيل و همه هفته با حضور امت خداجو و مسئولين محترم اين فريضه عبادي سياسي برگزار ميگردد كه نشان از بلوغ سياسي شهر مي باشد.

 

مناطق گردشگری:
شامل قنديشاد – قاسم آباد – اسلام آباد – ويره – شهرك مصطفي خميني مي باشد

 

قنديشاد:

قنديشاد در گذشته روستاي متمركز بوده كه اغلب خدماتي دهي به ساير روستاهاي اطراف را انجام مي‌داده ، حتي شهريار در گذشته از قنديشاد كوچكتر بوده و برا ي خدمات آموزشي (دبستان) از روستاي قنديشاد استفاده ميكرده است. قنديشاد داراي قدمت تاريخي زيادي است و سابقه سكونت در آن به حدود ۷۰۰ سال قبل بر ميگردد.

در مورد وجه تسميه قنديشاد (قندي شاه) چند روايت وجود دارد:

روايت اول اينكه” جندي شاپور” يا “گندي شاپور” بوده است . “جند” در فارسي باستان به معني شهر و “جندي شاپور” به مهناي شهر شاه بوده است.

قنديشاد داراي قدمت تاريخي زيادي است و سابقه سكونت در قنديشاد كنوني به حدود ۷۰۰ سال قبل بر ميگردد . در گورستان قديم قنديشاد قلعه اي وجود داشته كه تاريخ آن نشان دهنده سابقه پيش از اسلام اين منطقه مي باشد  قبرستان قديم قنديشاد از ۴۰ سال پيش تاكنون بلااستفاده مانده است و قبرستان فعلي حدود ۳۰۰ سال قدمت دارد. روايت دوم در مورد قنديشاد اين گونه بيان شده كه سلطان سنجر از اين منطقه به مقصد همدان در حال گذر بوده ، در اطراف گورستان كنوني جنب رودخانه اي كه شاه چاي ناميده شد اطراق مي كند. يكي از كشاورزان خربزه اي براي سلطان مي برد ، چون خربزه خيلي شيرين بوده سلطان اسم محل را از كشاورز مي پرسد ، مي گويد “سيم بر ” يا “سيم بن ” سلطان به علت شيريني خربزه اين محل را قنديشاه  مي نامد . در مورد اسم “سيم بر ” روايت شده كه در محل معدن نقره وجود داشته است.

 

قاسم آباد:

مزرعه اي بوده جزو قنديشاد با قدمت حدود ۳۰۰ سال كه احتمالاً وجه تسميه آن به اسم مالك مزرعه برميگردد.

 

كبودين :

مزرعه اي بوده جوز قنديشاد با قدمت حدود ۲۰۰ الي ۲۵۰ سال

اسلام آباد :

اسلام آباد يا ترك آباد منطقه اي كه پس از انقلاب (بعد از سال ۱۳۵۷) احداث شده است . چون ترك نشين بوده آن را ترك آباد نام نهاده اند و بعدها به اسلام آباد تغيير نام يافته است.

 

صحرا خرك :

منطقه صحرا خرك دشتي از قاسم آباد با قدمت ۱۰۰ ساله و قلعه اي ارباب نشين با ۱۰ خانوار بوده كه ارباب آشتياني داشته است و به علت داشتن خار زياد سابقاً صحرا خارك ناميده مي شد. در حال حاضر اين منطقه با اسلام آباد ادغام شده است .

ويره :

ويره داراي قدمتي در حدود ۳۰۰ سال مي باشد . بنا به اظهارات معتمدين ويره ، محل سكونت اوليه اهالي در نزديكي امامزاده فرخنده خاتون قرار داشته كه در حدود ۱۵۰ سال پيش به كنار رودخانه شاه چاي نقل مكان كرده اند . بنا به قولي ، اهالي ويره قبل از سكونت در محل فعلي در قلعه آشتياني در جنوب ويره سكونت داشته اند و سپس به محل فعلي آمده اند.

مهاجرين ويره از ايالات استان فارس و طوايف قشقايي و همچنين طوايف بختياري بوده اند ، در گذشته هاي دور تعدادي مهاجر از قره قان قزوين و ساوجبلاغ و كردستان به اين مكان مهاجرت كرده اند.

ويره به معناي رونده است . گياهي كه ساقه ندارد و روي زمين پهن مي شود مانند خربزه و هندوانه و يا بر تنه درخت بالا مي رود مانند عشقه و كدو.

محمد آباد :

محمد آباد قدمتي در حدود۳۰ سال دارد كه محل پيوسته به روستاي ويره مي باشد . اين محله در گذشته به صورت زمين بايري بوده و فردي به نام استاد محمد كه اصالت او همداني بوده مقداري از آن زمين ها را خريده و در آنجا ساختمان احداث كرده و ساخت و ساز در اين مكان را پايه گذاري كرده است .

اهالي محمدآباد  شامل مهاجريني از كردستان ، گيلان، مازندران، همدان ، آذربايجان، اردبيل ، زنجان و … مي شوند . در طول سالهاي بعد از انقلاب نيز تعدادي مهاجر افغاني در منطقه سكونت گزديده اند .

نام محمدآباد از نام استاد محمد بنيانگزار اين قلعه گرفته شده است.

شهرك شهيد مصطفي خميني :

شهرك قدمتي در حدود ۲۳ سال دارد. در ابتدا حدود سال ۱۳۶۳ ساخت و سازهاي شهرك به صورت خيلي پراكنده بوده است. ساخت و ساز نظام يافته شهرك با ساخت خيابان اصلي و خيابانهاي فرعي منشعب از آن و حدود ۳۰۰ واحد مسكوني در سال ۱۳۶۸ شكل گرفته است. نام شهرك از نام شهيد مصطفي خميني فرزند ارشد آيت اله خميني گرفته شده است.

 

 

معرفی فردوسیه شهریار

فردوسیه  از توابع شهریار می باشد که روستاهای فردوس، خاوه، عبدآباد، عباس‌آباد، یوسف آباد صیرفی، رامین و وسطر را شامل می شود و در این میان محله فردوس، خاوه و عبدآباد نسبت به دیگر محلات از قدمت تاریخی بیشتری برخوردار می‌باشند
نقاط دیدنی شهر باغ‌های سرسبز و زیبای اطراف شهر می‌باشد و از امام زاده های فردوسیه می توان امامزاده جعفر و امامزاده محسن را نام برد.

جمعیت فردوسیه بر اساس سرشماری سال ۹۵  ۳۴۲۲۱ نفر می باشد
شهر فردوسیه در تاریخ ۲۴/۱۰/۷۹ از تجمیع روستاهای خاوه ، عباس آباد ، عبدآباد ، فردوس و محمود آباد به عنوان نقطه شهری معرفی شده و شهرداری آن در تاریخ ۱/۶/۸۰ فعالیت رسمی خود را آغاز کرده است .

تاریخچه شهر فردوسیه:

بنا به اظهارات معتمدین محل و اعضای شورای اسلامی شهر فردوسیه قدیمی ترین محله شهر، فردوس بوده که هسته اولیه آن درحدود ۱۵۰ سال پیش شکل گرفته است که گواه این امر بقایای قلعه اربابی بوده که در حدود ۱۵۰ سال قدمت دارد و در خیابان آیت اله طالقانی فعلی بنا شده است
این در حالی است که بعد از اشباع محله فردوس از سکنه تعدادی از اهالی به محدوده خانه بیرونی که از محلات معروف شهر بوده کوچ کرده و نقطه جدید سکونتی را در شهر بوجود آوردند بنا برا ین محله خانه بیرونی به عنوان دومین مرحله توسعه شهر شکل گرفت .
لازم به ذکر است که محله مذکور (خانه بیرونی) هسته اولیه محله عباس آباد می باشد که در زمان تشکیل حدود ۱۵ خانوار در آن سکونت داشته اند لیکن با گذشت زمان فاصله بین محله فردوس و خانه بیرونی ابتدا توسط بومی ها و بخش عمده آن توسط مهاجرین ساخته شده است
محله عباس آباد که در شرق محله فردوس قرار دارد در حدود سالهای ۱۳۴۵ احداث شده است شکل گیری این محله به این ترتیب بوده که شخصی در مسیر فردوس به عبدآباد مسجدی را بنا می کند که پس از مدتی، عده زیادی از مهاجرین استانهای همدان و زنجان در اطراف مسجد سکونت اختیار میکنند.

بنابراین روستای عباس آباد که در وضع موجود یکی از مهمترین محلات شهر می باشد رشد و توسعه می یابد لیکن نام محله مذکور از نام پسر بانی این محله عباس پوربافرانی یزدی گرفته شده است.
محله محمود آباد نیز از محلات قدیمی شهر است که در وضع موجود در ضلع جنوبی محله فردوس قرار دارد در گذشته تحت مالیکت دو مالک بزرگ به نامهای سید جلال حسینی با ۵/۲ دانگ ، حسن آقا نفریه ۵/۲ دانگ و یک دانگ خرده مالک بوده است .
سابقه سکونت در این محله نیز به سالهای اواسط ۱۳۳۰ بر میگردد .

یکی دیگر از محلات شهر فردوسیه محله عبدآبد می باشد که از سال ۱۳۳۸ به بعد احداث شده است ، اکثر ساکنین این محله را مهاجرینی تشکیل می دهند که عمدتاَ بعداز انقلاب به این محله مهاجرت نموده اند .
این در حالی است که بخش شرقی محله عبد آباد در سالهای بعد از ۱۳۴۲ احداث شده و توسعه یافته است . لازم به ذکر است که هسته اولیه محله عبدآباد به نام محله برات آباد معروف بوده که این محله در وضع موجود در محله مذکور در حدود سالهای ۱۳۳۷ توسط شخصی به نام برات احداث شده است و در وضع فعلی اطراف خیابان امام خمینی وخیابان ۱۴ متری شهید فهمیده را در بر می گیرد .

خاوه:

از دیگر محلات شهر فردوسیه محله خاوه که هسته اولیه آن روستای خاوه می باشد . روستای خاوه با توجه به اظهارات اهالی در تیول یکی از شاهزادگان قاجار به نام کاوه بوده که در گذشته آن را ده کاوه می نامیدند لذا به مرور زمان به خاوه تغییر نام یافته است .
محله فردوس که قدیمی ترین محله شهر فردوسیه می باشد و نام شهر نیز از آن گرفته شده در گذشته به نام منوچهری معروف بوده است که ناصرالدین شاه قاجار در گذری که به این مکان داشته است به دلیل سر سبزی و وجود باغات فراوان نام آن را به فردوس تغییر داده است .
بنابراین طبق بررسیهای انجام شده ، روستاهای فوق الذکر که شرح روند رشد و توسعه آنها به طور مختصر بیان گردید هسته اولیه شهر را تشکیل می دهد که در ابتدا جدا از یکدیگر بوده و در کنار معبر اصلی وارتباطی شهر قرار داشته اند لیکن همان طور که بیان گردید بر اساس آثار به جای مانده از گذشته و گفته اهالی ، ابتدا هسته اولیه روستای فردوس شکل گرفته ، شکل به ترتیب هسته های اولیه روستاهای خاوه ، محمود آباد ، عبدآباد و عباس آباد بوجود آمده اند .
این درحالی است که در توسعه مرحله اول گسترش شهر ابتدا در پیرامون هسته های اولیه و به صورت ارگانیک بوده که در مرحله دوم بافت آ؛ن به صورت شطرنجی گسترش یافته است . در حالی که در سالهای اخیر زمینهای خالی و اراضی کشاورزی مورد ساخت و ساز قرار گرفته است.

 

اماکن تاریخی شهر  فردوس:

امام زاده عبدالله (ع)

بقعه امامزاده عبدالله (ع) در روستای یوسف آباد صیرفی فردوسیه قرار دارد. گفته می شود آن حضرت از نوادگان امام موسی کاظم (ع) است. این امامزاده شامل ساختمانی قدیمی با پلان مربع است که دارای گنبد آجری فاقد گلدسته و ضریح است و نمای داخلی آن سفیدکاری شده است. این بنا فاقد الحاقات جانبی است و گورستانی عمومی در بخشی از محوطه بنا قرار دارد.

امامزاده جعفر و امامزاده محسن (ع)

از مراکز مذهبی و تاریخی این شهر می باشد.بقعه امامزادگان جعفر و محسن (ع) در روستای خاوه واقع شده است .برابر اقوال ،ايشان از نوادگان امام موسی بن جعفر (ع) است .ساختمان بقعه شامل بنايی قديمی است که جزو آثار باستانی می باشد .ديوارهای بقعه با آجر نما پوشيده شده ،گنبد آن از خشت و گل ساخته شده و فاقد گلدسته ،ضريح و ديگر الحاقات است .اين بقعه در سالهای اخير باز سازی گرديده است. طرح جامع بقعه مزبور آماده شده و در آينده نزديک به مورد اجرا گذاشته خواهد شد .

تپه فردوس

این تپه در ابتدای شهر جدید فردوسیه و درمیان باغهای میوه واقع شده است .تپه فردوس نیز یک قلعه و بنای قدیمی می باشد که دردوران سلجوقی ساخته شده و به مرور زمان در اثر فرسایش طبیعی وانسانی به صورت تپه درآمده است. این تپه در تاریخ ۱۳۷۵/۰۹/۰۵ به شماره ۲۸۹۲ به ثبت آثار ملی رسیده است .

تپه تاریخی سینک

 نیز از دیگر آثاری است که سال گذشته در بخش دیگری از مرز مشترک میان شهریار و فردوسیه (غرب کهنز و ورودی فردوسیه) کشف شد و بر اساس نظر کارشناسان قدمت آن به هزاره دوم پیش از میلاد باز می گردد. تپه سینک در شهرستان شهریار، بخش مرکزی، دهستان فردوس، روستای خاوه، بلوار امام خمینی، پشت کارواش واقع شده است . تپه سینک مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است . در گذشته تپه دیگری به نام تپه خاوه در جنوب این محله در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است و این محوطه در زمین‌ها و باغ هایی قرار دارد که از قدیم به ” ملک سینک ” معروف بوده اند ، با نام تپه سینک نام گذاری شده است .
وسعت تپه بین ۵ تا ۷ هزار متر مربع است و در سطح تپه سفال‌های اندکی دیده می‌شود که عمدتا خاکستری موسوم به هزاره اولی می‌باشند. آثار دوده و سیاهی در سطح بعضی از سفال‌ها نیز نشان می‌دهد که از نوع آشپزخانه ای هستند.

ارتفاع تپه در بخش شمال غربی به ۱ متر و در قسمت جنوب شرقی به ۳ متر می‌رسد. با توجه به سفال‌های سطحی ، قدمت تپه به دوران آغاز تاریخی و هزاره اول قبل از میلاد می‌رسد .
این اثر در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

تپه وسطر

مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در روستای رامین واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ آذر ۱۳۷۹ با شمارهٔثبت ۲۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اطلاعات جغرافیایی:
فردوسیه دارای باغات سرسبز و بسیار زیبا می باشد. این شهر در جنوب غرب استان تهران واقع شده و جزء شهرهای شهرستان شهریار و از شمال به شهریار، از غرب به وحیدیه، از شرق به صباشهر و از جنوب به شاهد شهر مشرف بوده و  پلاک های ثبتی شامل  ۶۷ ، ۶۸ ، ۶۹ ، ۷۱ ، ۷۲ و ۷۳ می باشد.
طول و عرض جغرافیایی:   N: 35˚۳۵’۵۰,۴۹”  و E: 51˚۰۳’۵۱,۱۷”
ارتفاع از سطح دریا:   ۱۰۹۳ متر

جمعیت:
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ جمعیت شهر فردوسیه و روستاهای اسحفاظی به شرح ذیل می باشد:
شهر فردوسیه :       ۳۴۲۲۱  نفر
روستای یوسف اباد:     ۵۳۰۸    نفر
روستای رامین:           ۵۰۸      نفر
روستای وسطر:           ۱۶۸         نفر
جمعیت کل :           ۳۹۹۳۵     نفر

بافت جمعیتی:

در طی ۱۰ سال گذشته بیشترین شهروندان مهاجر در این شهر سکونت یافته اند. و شهروندانی از  استانهای زنجان، تبریز، اردبیل، همدان، قزوین، کرمانشاه و گیلان به بافت جمعیتی قدیم و بومی این شهر اضافه شده اند. بیشترین تراکم جمعیتی مربوط به محله عباس اباد می باشد. بطور میانگین ۳۰ درصد شهروندان که بومی می باشند به کشاورزی و باغداری مشغول بوده و مابقی در صنفهای مختلف دیگر اشتغال دارند.

مشخصات فرهنگی:

شهروندان و خانواده های مذهبی در این شهر ( فردوسیه – یوسف آباد – رامین ) در زمان جنگ تحمیلی۶۵ شهید تقدیم اسلام و انقلاب اسلامی نموده اند. جوانان پرشور در عرصه های فرهنگی، اجتماعی و مذهبی همیشه فعال بوده اندو علاقه وافری به ائمه اطهار دارند و در مناسبتهای مختلف از جمله در روزهای تاسوعا و عاشورا حضور گسترده و مثال زدنی در شهر و شهرستان دارند .
کتابخانه عمومي شهداي شهر فردوسيه با ۴۵۰ متر زيربنا که از نظر فرم و ساخت درجه سه به شمار مي‌رود ، گنجايش نگهداري از ۱۲ هزار جلد کتاب را دارد.
مراکز فرهنگی مذهبی شهر علاوه بر پایگاه های بسیج در محلات  ، موسسه قرآنی منتظران مهدی (عج) کهه از سال ۱۳۷۸ تاسیس شده است ، خانه های فرهنگ که تحت نظارت شهر داری فعالیت دارند، بنام های خانه فرهنگ مهر و خانه فرهنگ سخنوران .
مشخصات ورزشی :
اکثر جوانان ورزشکار و بصورت حرفه ای در رشتهای کشتی ، رزمی و فوتبال فعالیت دارند. ۲ سالن ورزشی متعلق به شهرداری بوده و مابقی سالنها بصورت خصوصی برای رشته های بدنسازی و رزمی استفاده می گردد. از مدال آوران کشتی در سطح کشوری آقای مجید علیاری ودر سطح جهانی مهدی علیاری می باشد .
امکانات شهری :
جاده رباط‌کريم به شهريار و رودخانه شادچاي از شرق اين شهر مي‌گذرد و کارخانه ها و شرکت های معتبری چون حلوا شکری عقاب ، چراغ سازی مدرن ،  شرکت گوشت اخوان ، شرکت پروتئین آیدا ، کارتن سازی شکوفه و…
مدارس ابتدایی : جهاد ، ابوريحان بيروني ، باقرالعلوم ،  مدارس راهنمایی : امامت و شهید باهنر، مدارس دبیرستان  شهید دستغیب و شهید آوینی از مدرسه‌هاي اين شهر هستند .
۱-+ پارک ۱۵ هزار متري وليعصر در فردوسيه که در سال ۱۳۸۷ گشايش يافته داراي وسايل بازي کودکان، وسايل ورزشي بزرگسالان، زمين اسکيت، زمين چمن مصنوعي، آلاچيق و… است . . از فضاي ۱۵ هزار متري پارک وليعصر شهر فردوسيه شهريار، ۱۰ هزار متر آن فضاي سبز است. در آن سال سرانه فضاي سبز فردوسيه ۱۱ متر مربع گزارش شده‌است.
۲- بوستان خانواده دومین پارک فردوسیه است که وسایل ورزشی جهت تمرینات صبحگاهی در آن در نظر گرفته شده است .
۳- پارک بانوان که در سال ۱۳۹۳ مورد به ره برداری قرار گرفت.
تنها درمانگاه شبانه روزی این شهر بنام ” آریا ” در محله عبد آباد قرار دارد .

شهر فردوسیه در تاریخ ۲۴/۱۰/۷۹ از تجمیع روستاهای خاوه ، عباس آباد ، عبدآباد ، فردوس و محمود آباد به عنوان نقطه شهری معرفی شده و شهرداری آن در تاریخ ۱/۶/۸۰ فعالیت رسمی خود را آغاز کرده است .

شهرستان شهریار

شهرستان شهریار

 

 

 

 

 

.شهرستان شهریار

 

شهرستان شهریار